ХРВАТСКО „СТОП“ ЗА ЦРНА ГОРА: Решавањето на билатералните спорови е услов за влез во ЕУ
Хрватска испрати јасно предупредување до Подгорица дека решавањето на сите отворени билатерални прашања е неопходен предуслов за Црна Гора да ги финализира преговорите со Европската Унија. Загреб инсистира на итно затворање на темите поврзани со военото минато, границите и имотните спорови, со цел да не се попречи последната фаза од интегративниот процес.
Хрватското Министерство за надворешни работи преку соопштение ги прецизираше своите барања, кои се клучни за натамошната поддршка на црногорскиот пат кон Брисел.
Листата на барања: Од воени злосторства до школскиот брод „Јадран“
Очекувањата на официјален Загреб се фокусирани на неколку клучни точки:
- Обештетување и одговорност: Исплата на надомест за поранешните затвореници во логорите и пронаоѓање на 14 лица исчезнати за време на Војната за независност.
- Судски процеси: Повикување на одговорност на сите сторители на воени злосторства.
- Имотни и гранични спорови: Решавање на барањата на хрватските семејства кои останале без имот во Црна Гора, дефинирање на поморската граница и враќање на бродот за обука „Јадран“.
- Меморијализација: Зачувување на спомен-плочата на локацијата на поранешниот логор Морин.
„Остануваат само неколку месеци до крајот на 2026 година. Ја повикуваме црногорската страна на конструктивен дијалог за забрзување на работата по овие прашања“, порачуваат од хрватското министерство.
Брисел не прифаќа билатерални спорови
Хрватска потсетува дека Европската Унија е децидна во ставот дека нема да увезува билатерални конфликти во својот состав. Принципот на добрососедски односи е вграден како главен политички критериум во преговарачката рамка, што му дава право на Загреб да инсистира на нивно решавање пред затворање на поглавјата.
Црна Гора моментално се смета за најуспешна земја-кандидат, со 18 привремено затворени поглавја од вкупно 33. Европската комисија веќе ја одобри работата на нацрт-договорот за пристапување, а предвидена е и финансиска рамка од 3,2 милијарди евра, базирана на проекцијата дека земјата би можела да стане полноправна членка во 2028 година.
Сепак, хрватското вето останува реална закана доколку Подгорица не покаже поголема ажурност во решавањето на барањата на својот сосед во претстојниот период.