ТЕХНОЛОШКИ СКОК: Македонија ја промовира „Везилка“ – првата Национална фабрика за вештачка интелигенција

Со цел да го забрза дигиталниот развој и да се вклучи во европските иновациски текови, Македонија денеска официјално го претставува проектот „Везилка“. Станува збор за Национална фабрика за вештачка интелигенција (AI), која ќе претставува столб на идниот технолошки напредок и дигитален суверенитет на државата.

Проектот е под директна координација на Факултетот за компјутерски науки и инженерство (ФИНКИ) при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ – Скопје, а се реализира во тесна соработка со Министерството за дигитална трансформација. „Везилка“ е дел од пошироката Европска заедница за пресметување со високи перформанси (EuroHPC JU) и е поддржана со кофинансирање од Европската Унија преку престижната програма „Хоризонт Европа“.

Преку стратешкото партнерство со грчката AI фабрика „Pharos“, Македонија активно се вклучува во европските напори за создавање на доверлива и етичка вештачка интелигенција. Оваа иницијатива е дизајнирана да одговори на потребите на граѓаните, истовремено поттикнувајќи го истражувачкиот дух и претприемништвото во земјата.

Заштита на македонскиот јазик во дигиталниот простор

Еден од најзначајните аспекти на „Везилка“ е фокусот на локалните специфики. Проектот предвидува развој на обемни збирки податоци и дигитални ресурси на македонски јазик. Со ова ќе се овозможи македонскиот јазик да биде соодветно застапен и препознаен во идните глобални AI системи, спречувајќи ја неговата маргинализација во дигиталната ера.

Од ФИНКИ истакнуваат дека оваа национална фабрика ќе биде главен катализатор за дигитална трансформација на јавниот сектор. Покрај зајакнувањето на дигиталниот суверенитет, „Везилка“ ќе отвори нови хоризонти за домашните компании и истражувачи, овозможувајќи им пристап до врвна технологија за развој на иновативни решенија.

Со овој чекор, Македонија јасно го трасира својот пат кон модерна економија заснована на знаење и висока технологија.