ДЕНЕСКА Е СВЕТИ ТРИФУН: Лозарите го слават својот заштитник и ги закројуваат лозјата за бериќетна година

Православните верници денеска го празнуваат Свети Трифун, светецот-заштитник на лозарите, градинарите и винарите. Овој празник, кој секоја година се слави на 14 февруари, претставува еден од најзначајните датуми во македонскиот народен календар, означувајќи го почетокот на новата земјоделска сезона.

Животот на Свети Трифун: Вера и исцелителска моќ

Свети Трифун бил христијански маченик од 3 век, роден во областа Фригија, Мала Азија. Според верските преченија, уште од раната младост поседувал извонреден дар за исцелување болести и истерување зли духови. И покрај почитта што ја уживал кај народот, тој не се откажал од својата христијанска вера за време на прогоните на царот Декиј, поради што бил мачен и погубен во 250-тата година.

Традиција: Закројување на лозите за плоден род

Во Македонија, Свети Трифун е длабоко вкоренет како народен празник кој го слави трудот на лозарите. Главниот обред се одвива во лозовите насади, каде што сопствениците симболично ги закројуваат лозите. Овој чин е придружен со ритуално полевање на гранчињата со вино, што симболизира враќање на силата во растението и надеж за квалитетна берба.

„Секој зарез на лозата денеска е молитва за повеќе грозје и подобро вино наесен,“ велат постарите лозари кои традиционално подготвуваат погача и варено жито за празничната трпеза во лозјето. Во многу краишта сè уште се избира и „цар на лозјата“ – почесна титула за најдомаќинот чие лозје симболично носи најголем род.

Предвесник на пролетта

Освен религиското значење, Свети Трифун се смета и за предвесник на пролетта. Народните верувања велат дека на овој ден природата почнува да се буди, а земјата се подготвува за новиот живот.

Празникот е потсетник за вековната македонска култура на одгледување грозје и производство на вино, која и денес претставува еден од столбовите на македонската економија и традиционално гостопримство.