ПРЕСПА ДИШЕ: Водостојот на езерото порасна за метар и половина, природата дава нова шанса

По години поминати во апатија и загрижувачки слики од повлечена вода и исушени брегови, Преспанското Езеро конечно испраќа охрабрувачки сигнали. Најновите мерења откриваат дека за само шест месеци, нивото на езерото се подигнало за речиси 1,5 метар – вест која ги израдува локалните жители, но и еколошките активисти низ целиот регион.

Овој ненадеен скок на водостојот означува прекин на фаталниот тренд на опаѓање. Експертите се оптимисти: доколку следните две години бидат хидролошки поволни, Преспа би можела да го врати нивото на водата од почетокот на милениумот.

Дождовите како „лек“ за езерскиот басен

Главната заслуга за закрепнувањето на езерото ја имаат обилните пролетни дождови. Оваа година, природата беше милостива, па реките и подземните извори кои го напојуваат басенот работеа со полн капацитет.

За првпат по долг период, математиката на природата е позитивна – дотекот на свежа вода е поголем од нејзиното губење преку испарување и истекување. Сепак, научниците предупредуваат дека ова е само „прва помош“ за системот кој со децении беше на работ на пропаст.

Шокантна статистика: Изгубени 60% од волуменот за шест децении

И покрај моменталниот оптимизам, езерото е сè уште далеку од безбедната зона. Податоците од изминатите 60 години се поразителни и укажуваат на длабочината на еколошката криза:

• Загуба на вода: Езерото изгубило околу 60 проценти од својот вкупен волумен во изминатите шест децении.

• Климатски фактор: Намалените снежни врнежи и почестите суши го десеткуваа природното полнење.

• Човечки фактор: Неконтролираното и прекумерно наводнување во земјоделството останува една од најголемите закани за опстанокот на езерото.

Потребна е прекугранична „стража“

Заклучувањето е јасно – една поволна година не може да ги избрише децениите на деградација. Институциите и еколозите нагласуваат дека е потребна итна и континуирана прекугранична соработка меѓу Македонија, Грција и Албанија.

За едно од најстарите езера во светот да го врати својот сјај, неопходно е системско управување со водните ресурси и адаптација кон климатските промени. Природата го направи својот дел, сега на ред е човекот да покаже дека знае да ја чува Преспа.