Политичка криза во Косово: Пропадна првиот обид за избор на претседател, земјата пред нови избори ако не се обезбеди кворум

Косовскиот парламент не успеа да изгласа нов шеф на државата на вчерашната седница, откако поради бојкот на опозицијата не беше обезбеден неопходниот кворум. Политичката тензија расте, бидејќи доколку пратениците не постигнат консензус до 28 април, Косово автоматски ќе оди на предвремени парламентарни избори.

На вчерашното гласање, каде што беа предложени две кандидатки од владејачкото Движење Самоопределување, во салата беа присутни само 64 пратеници – претставници на власта и нивните коалициски партнери. Оваа бројка е недоволна, бидејќи според косовските закони, за гласањето во првиот круг да биде полноважно, неопходно е присуство на најмалку 80 од вкупно 120 пратеници во Собранието.

Поради немањето услови за работа, седницата беше прекината, а обидите за избор на претседател се очекува да продолжат денеска.

Опозицијата и експертите обвинуваат за кршење на Уставот

Бојкотот на опозицијата ја отвори вратата за сериозни правни и политички обвинувања кон владејачкото мнозинство. Експертите од невладиниот сектор сметаат дека обидот да се спроведе постапката без потребното присуство е директен напад врз правниот систем на државата.

Ехат Мифтарај, извршен директор на Косовскиот институт за правосудство, истакна дека претседателката на Собранието, Албулена Хаџиу, и пратениците од Самоопределување свесно го прекршиле Уставот.

„Уставот јасно пропишува колку пратеници мора да бидат присутни при изборот на шеф на државата. Избегнувањето на минималниот консензус и примената на постапки кои се во спротивност со Уставот и досегашните одлуки на Уставниот суд, претставуваат директна закана за темелите на уставниот поредок на Косово“, оцени Мифтарај.

Што вели законот: Мнозинство или нови избори во рок од 45 дена

Часовникот за косовските политичари веќе отчукува. Согласно одлуката на Уставниот суд, доколку новиот претседател не биде избран најдоцна до 28 април, парламентот по автоматизам се распушта. Во таков случај, државата мора да организира предвремени парламентарни избори во рок од 45 дена.

Правилата за избор на претседател во косовското Собрание се строги. Во првите два изборни круга неопходно е кандидатот да освои двотретинско мнозинство, односно гласови од 80 пратеници. Доколку постапката стигне до третиот круг, тогаш критериумот се намалува и за победа е доволно просто мнозинство од 61 глас, но условот за присуство (кворум) во салата останува клучен за легитимитетот на процесот.