КРИЗА ЗА ПОКРИВ НАД ГЛАВА: Над 34 милиони граѓани во ЕУ даваат повеќе од 40% од приходот за станбени трошоци

Растот на кириите, скапата енергија и драматичниот скок на цените на недвижностите за дури 69 отсто во периодот меѓу 2015 и средината на 2026 година создадоа длабок социјален притисок низ континентот.

Европската комисија и Европскиот совет отворено предупредуваат дека основниот покрив над глава станува недостижен луксуз, при што најголемиот товар несразмерно паѓа врз грбот на граѓаните со пониски примања.

Драстични разлики меѓу земјите членки

Стапката на преоптовареност со станбени трошоци (која ги опфаќа сите давачки за кирија/хипотека, комуналии, греење и редовно одржување) на ниво на целата ЕУ изнесува 7,7 отсто. Сепак, зад овој просек се кријат огромни национални разлики:

• Грција е убедлив лидер по кризата: Најтешка е ситуацијата во Грција каде што стапката изнесува неверојатни 26,4 отсто, што значи дека повеќе од четвртина од нејзиното население се бори со неиздржливи сметки.

• Висок товар на Северот и Западот: Данска бележи стапка од 14,7%, Германија 11,2%, а Шведска 10,8%. Надвор од Унијата, висок товар бележат Швајцарија (15,3%) и Норвешка (13,5%).

• Најнизок притисок: На спротивната страна се Кипар со само 2,4%, Хрватска со 3,2%, како и Словенија и Словачка со по 3,5% население со ваков финансиски товар.

Земја	Стапка на преоптовареност со станбени трошоци
Грција	26,4%
Швајцарија (надвор од ЕУ)	15,3%
Данска	14,7%
Германија	11,2%
Шведска	10,8%
Европска Унија (просек)	7,7%
Хрватска	3,2%
Кипар	2,4%

Сиромаштијата го мултиплицира ударот

Ударот станува критичен кога ќе се погледнат домаќинствата што се под ризик од сиромаштија (со примања под 60% од националниот медијален приход). На ниво на цела ЕУ, дури 29,1 отсто од луѓето во оваа ранлива категорија издвојуваат повеќе од 40% од својот буџет за сметки и сместување.

Во Грција состојбата е алармантна – дури 82,6 отсто од граѓаните на работ на сиромаштија спаѓаат во категоријата преоптоварени со станбени трошоци. Повеќе од половина од оваа категорија се во иста ситуација во Данска (59,8%) и Швајцарија (56,1%), додека во Германија оваа стапка кај сиромашните изнесува 35 отсто.

Германија прва по апсолутен број погодени граѓани

Кога процентите ќе се преведат во реални бројки, најголемиот број погодени граѓани живеат во најголемите европски економии:

1. Германија: 9,36 милиони луѓе

2. Турција: 8,56 милиони луѓе

3. Франција: 4,40 милиони луѓе

4. Шпанија: 3,53 милиони луѓе

5. Италија: 2,95 милиони луѓе

6. Грција: 2,73 милиони луѓе

Експертите по урбано домување посочуваат дека разликата меѓу пазарите лежи во структурата на сопственост, социјалните фондови за помош и сумата што му останува на семејството откако ќе ја плати киријата. Граѓаните што зависат од приватниот пазар на недвижности и немаат сопствен стан најбрзо запаѓаат во длабоки долгови.