Волстрит го затвори октомври со крвопролевање: 2 трилиони долари избришани од Nasdaq-100, меурот на вештачката интелигенција почнува да пука
Технолошките гиганти Alphabet, Intel, Amazon и Reddit доживеаја историски падови откако разочарувачките квартални резултати ги разоткрија огромните трошоци за вештачка интелигенција, а инвеститорите почнаа да се прашуваат дали „бумот" на ВИ може воопшто да ги оправда стотиците милијарди долари вложени во инфраструктура.
Волстрит го заврши октомври со брутална распродажба, при што пазарната вредност на индексот Nasdaq-100 се намали за околу 2 трилиони долари. Најголемиот удар го претрпеа технолошките акции: само во петокот, вредноста на Intel падна за речиси 29 отсто, Reddit за 29 отсто, а Alphabet (матичната компанија на Google) само во четвртокот изгуби повеќе од 500 милијарди долари од својата пазарна капитализација.
Распродажбата доаѓа по колапсот на „меурот” на вештачката интелигенција во Кина минатата недела, што предизвика пад на повеќето кинески технолошки акции и отвори прашање дали истиот образец сега се повторува и на американскиот пазар.
Алфабет и Амазон: Милијарди вложени, паричен тек негативен
Непосреден повод за падот беа разочарувачките деловни резултати на технолошките гиганти, кои открија колку длабоко ги чини трката за доминација во вештачката интелигенција.
Alphabet објави 9,1 милијарди долари негативен слободен паричен тек, бидејќи трошоците за ВИ се забрзаа, и покрај тоа што основниот бизнис за рекламирање во пребарувачи ги надмина очекувањата. Акциите на компанијата изгубија речиси 13 отсто во текот на неделата.
Amazon се соочува со сличен проблем. И покрај растот на приходите од AWS cloud од 39 отсто, компанијата објави негативен слободен паричен тек од 42,4 милијарди долари во последните 12 месеци. Капиталните расходи се очекува да достигнат приближно 220 милијарди долари оваа година, со уште поголеми издатоци предвидени за 2027 година.
Експлозија во Intel, колапс на Reddit и софтверскиот сектор
Падот на Intel имаше и понепосредни причини. Експлозија во производствениот погон на компанијата во Израел го наруши производството, со проценето влијание врз приходите од 600 милиони долари во текот на два квартали. Зголемувањето на цените на меморијата дополнително ја ослабе побарувачката за персонални компјутери, а прогнозата за приходи за четвртиот квартал падна значително под очекувањата на Волстрит.
Reddit изгуби повеќе од 36 отсто во текот на неделата откако предупреди дека одговорите за пребарување генерирани од вештачката интелигенција на Google го намалуваат сообраќајот кон неговата платформа — ироничен пример за тоа како самата ВИ технологија може да ги поткопа компаниите кои се обидуваат да профитираат од неа.
Во софтверскиот сектор, ServiceNow падна приближно 34 отсто по разочарувачките заработки, а компанијата за сајбер безбедност Fortinet изгуби околу 24 отсто откако ја намали прогнозата за приходи од услуги.
900 милијарди долари за ВИ во 2026 — дали се исплати?
Технолошките компании трошат стотици милијарди долари на инфраструктура пред да бидат јасни целосните финансиски приноси. JPMorgan очекува глобалните капитални расходи за вештачка интелигенција да достигнат 900 милијарди долари само во 2026 година.
Клучното прашање е дали приходите од ВИ можат да растат доволно брзо за да ги покријат овие инвестиции, особено бидејќи компаниите сè повеќе позајмуваат пари за финансирање на експанзијата. Сепак, основните бизниси продолжуваат да растат — Microsoft објави силна побарувачка за облак, додека приходите од облак на Google се зголемија повеќе од двојно.
Техничка слика и историска перспектива
Индексот Nasdaq-100 ја заврши трговската сесија близу нивото од 28.385, под неговиот 50-дневен подвижен просек од приближно 29.800 поени. Следното важно ниво е 200-дневниот просек близу 27.900 — негово трајно пробивање би укажало на подлабока слабост.
Историски гледано, корекциите се честа појава. Податоците од Fidelity покажуваат дека индексот S&P 500 забележал пад од најмалку 10 отсто во речиси половина од календарските години од 1980 година наваму, честопати без да навлезе во долготраен „мечкин пазар”.
Пазарот останува поделен: додека S&P 500 ја заврши неделата со пад од само 0,6 отсто, помалите компании во индексот Russell 2000 забележаа раст од 1,3 отсто.
Што следи?
Следната фаза од распродажбата во голема мера ќе зависи од претстојните извештаи за заработката на AMD и Nvidia, кои би можеле да откријат дали подемот на инфраструктурата за вештачка интелигенција е сè уште доволно силен за да ги оправда тековните вреднувања. Дополнителен притисок врз пазарот вршат растечката инфлација и најавите дека Федералните резерви ќе ги зголемат каматните стапки во декември.
Засега, доказите укажуваат на корекција на проценката на вештачката интелигенција, а не на нејзин целосен колапс. Но, доколку компаниите почнат да ги намалуваат прогнозите за трошоците поврзани со ВИ или корпоративните заработки продолжат да разочаруваат, распродажбата може да се прошири и надвор од технолошкиот сектор.