Општина Тетово ја најави приватизацијата на водоснабдувањето – граѓаните стравуваат од поскапување

Локалната власт во Тетово започна кампања за давање на водоснабдувањето во приватни раце, а критичарите предупредуваат дека ваквиот модел секаде во светот резултирал со повисоки цени и помалку инвестиции во инфраструктурата.

Касами ветува пониски сметки, искуствата говорат поинаку

Општина Тетово деновиве интензивно ја промовира идејата за приватизација на системот за водоснабдување, придружена со професионално дизајнирани банери и корпоративни слогани. Градоначалникот Биљал Касами им порача на граѓаните дека оние кои редовно ги плаќаат сметките за вода ќе добијат пониски цени и поредовно снабдување.

Сепак, критичарите на оваа иницијатива укажуваат дека ветувањата за подобра и поевтина услуга преку приватизација се во директна спротивност со искуствата и во самото Тетово и на глобално ниво.

Тетово веќе ги искуси последиците

Ова не е прва приватизација на јавна услуга во Тетово. Локалната власт претходно го предаде управувањето со отпадот на приватен оператор, по што сметките за граѓаните се зголемија за 300 отсто. На ист начин, во приватни раце завршија и градското осветлување и пајак-службата.

Британскиот модел како предупредување

Еден од најцитираните примери за приватизација на водоснабдувањето е Велика Британија, каде водоводните компании се во приватна сопственост од 1990-тите години. Според непрофитната организација „We Own It”:

• Инвестициите во водоводната мрежа се намалени за 15 отсто;
• Приватните компании акумулирале долг од над 60 милијарди фунти, кој паѓа на товар на граѓаните;
• Акционерите извлекле повеќе од 85 милијарди фунти профит во последните 35 години.

Проблемот не е јавната сопственост, туку партизацијата

Јавните претпријатија во Македонија се оптоварени со долгови и неефикасност, но причината за тоа не е јавниот карактер на сопственоста, туку систематската партизација. Критичарите посочуваат дека овие претпријатија со децении функционираат како инструмент за партиско вработување – со кадри кои нередко воопшто не доаѓаат на работа, а се финансирани од даночните обврзници, служејќи исклучиво како гласачки потенцијал за политичките структури на власт.

Водната криза го прави прашањето уште поитно

Обединетите нации предупредуваат дека светот се соочува со сериозна водна криза. Големите езера глобално изгубиле половина од своите водни резерви од деведесеттите години, подземните води за наводнување се намалиле за 40 отсто, а проценките укажуваат дека до 2050 година околу пет милијарди луѓе ќе живеат во области со сериозен недостиг на вода.

Македонија, иако располага со значителен потенцијал на чиста пивка вода, се соочува со огромни загуби во системот. Во Скопје, речиси 60 отсто од водата од изворите Рашче и бунарските подрачја Лепенец и Нерези се губи поради дотраена инфраструктура.

Решението: реформа, а не приватизација

Стручната јавност укажува дека решението за проблемите во водоснабдувањето не лежи во приватизацијата, која според глобалните искуства дополнително ги влошува состојбите, туку во суштинска реформа на јавните претпријатија – преку вработување стручни и компетентни кадри кои ќе работат во интерес на граѓаните, а не на политичките партии.