Етно-националните партии го зацементираа влијанието во БиХ: Избрано новото Претседателство, Додик прогласи целосна победа
Денис Беќировиќ, Жељка Цвијановиќ и Даријана Филиповиќ се новите членови на државниот врв. СДА се враќа моќно во парламентите, Додик му благодари на Трамп, додека алармантно нискиот одѕив од 40 отсто останува сериозно предупредување.
Врз основа на прелиминарните податоци на Централната изборна комисија (ЦИК) на Босна и Херцеговина, по обработени над 90 отсто од гласачките места, општите избори уште еднаш ја потврдија доминацијата на традиционалниот етнички политички модел во земјата. Главните национални политички субјекти – СНСД, ХДЗ БиХ и СДА – ги зацврстија своите позиции, а претседателот на СНСД, Милорад Додик, прогласи триумф на својата партија на сите нивоа на власт.
Како изгледа новиот состав на тричленото Претседателство на БиХ?
Клучната битка за трите столчиња во колективното претседателство на државата заврши со изборот на:
- Денис Беќировиќ (СДП БиХ) – избран за бошњачки член на Претседателството;
- Жељка Цвијановиќ (СНСД) – избрана за српски член на Претседателството;
- Даријана Филиповиќ (ХДЗ БиХ) – избрана за хрватски член на Претседателството.
Во српскиот корпус, Цвијановиќ извојува убедлива победа со освоени околу 55 отсто од гласовите, пред Маринко Божовиќ од СДС (27%) и Небојша Вукановиќ (18%).
Кај хрватскиот гласачки дел, Даријана Филиповиќ од ХДЗ БиХ обезбеди водство пред кандидатот на Демократскиот фронт (ДФ), Славен Ковачевиќ.
Во бошњачкиот политички блок, лидерот на СДА, Бакир Изетбеговиќ, претрпе пораз во трката за државното Претседателство од кандидатот на социјалдемократите, Денис Беќировиќ.
Додик слави триумф и го посочува влијанието на Трамп
„Прогласувам победа на сите нивоа. Ова е извонреден резултат, сличен на оние од пред 20 години“, изјави лидерот на СНСД, Милорад Додик. Според прелиминарните резултати, неговиот кандидат Саво Миниќ води во трката за претседател на Република Српска, а СНСД освои околу 41 отсто од гласовите за Претставничкиот дом на ниво на БиХ, оставајќи ги зад себе Движењето на Драшко Станивуковиќ (15%) и СДС (13%).
Додик својот политички опстанок и успех директно ги поврза со промените на геополитичката сцена во САД:
„Да не беше величествената победа на Доналд Трамп, веројатно денес ќе бевме политички мртви. Но, благодарение на новата клима во Вашингтон, ние сме денес апсолутни политички победници“, порача Додик.
Парламентарен камбек на СДА и доминација на ХДЗ
И покрај поразот на Изетбеговиќ во претседателската трка, Партијата за демократска акција (СДА) оствари силен камбек на парламентарно ниво. Заедно со ХДЗ БиХ, СНСД и СДП, СДА ќе има најголем број пратеници во Парламентарното собрание на БиХ, а извојува победа и за Претставничкиот дом на Федерацијата БиХ.
Етно-националните партии доминираат и во девет кантони во Федерацијата, додека во Кантонот Сараево граѓанските партии (СДП и Партијата за БиХ) успеаја да наметнат силен отпор.
Етничка хомогенизација и алармантно низок одѕив на гласачите
Политичките пораки по изборите ги рефлектираат длабоките поделби во земјата. Додека Беќировиќ истакна дека „граѓанска и слободарска БиХ е жива“, лидерот на ДФ, Жељко Комшиќ, оцени дека резултатите се плод на изразена „етничка хомогенизација“, додавајќи дека граѓанскиот концепт сè уште тешко пробива кај гласачкото тело.
Директорот на Меѓународниот институт ИФИМЕС, Зијад Беќировиќ, анализира дека изборите се јасна потврда оти земјата останува цврсто закотвена во етничкиот модел на владеење, што најавува долги и сложени преговори за формирање на новата влада со оглед на тоа што ниту еден субјект не може да владее самостојно.
Сепак, најсериозната порака од изборниот ден лежи во одѕивот на граѓаните.
„Кога едвај нешто над 40 отсто од граѓаните излегуваат на гласање, тоа е сериозен аларм. Оваа бројка сведочи за длабока разочараност и недоверба на народот кон политичкиот систем, што неминовно ја доведува во прашање суштинската политичка тежина на изборниот резултат“, заклучува директорот на ИФИМЕС.