Народната банка на Србија ѝ ја одзеде дозволата на Алта банка Белград — сопственик на АЛТА банка Битола, по обвинувањата за трансфер на 50 милиони евра кон Македонија

Народната банка на Србија (НБС) на 31 октомври објави одлука за одземање на дозволата за работа на Алта банка АД Белград. Регулаторот ја образложи одлуката со значително влошување на финансиската состојба и загрозување на интересите на депонентите.

„Постои можност за дополнително влошување на финансиската состојба или ликвидноста. Одлуката е донесена за заштита на депонентите и зачувување на стабилноста на финансискиот систем”, соопшти НБС.

Српската Агенција за осигурување депозити треба со судско решение да биде именувана за стечаен управник, а во рок од седум работни дена ќе им овозможи на депонентите исплата на осигурените износи.

Врската со Македонија: Од Стопанска банка Битола до АЛТА банка

Алта банка АД Белград е директен сопственик на македонската АЛТА банка АД Битола, поранешна Стопанска банка Битола. Преземањето беше завршено во октомври 2025 година, откако македонската Комисија за хартии од вредност на 10 септември 2025 година издаде дозвола за понуда по цена од 3.777 денари за акција, опфаќајќи 371.538 обични акции.

Според податоците објавени на 4 ноември 2025 година, Алта банка Белград заедно со поврзаните субјекти поседувала 93 отсто од обичните акции. На 12 декември 2025 година, по согласностите од Народната банка на Македонија, банката официјално го промени името во АЛТА банка АД Битола.

Во претходната акционерска структура учествуваше и контроверзниот бизнисмен Орце Камчев, додека „Пелистерка” и „ТИМОХ” заедно имале речиси 22 отсто од акциите.

Обвинувања за трансфер на 50 милиони евра

Одземањето на дозволата доаѓа по неколкудневни јавни обвинувања за наводно префрлање големи суми пари од Србија кон Македонија по парламентарните избори на 25 октомври, на кои режимот на Александар Вучиќ загуби од Студентската листа.

СДСМ на 28 октомври побара итна истрага од Јавното обвинителство. Портпаролката Богданка Кузеска, повикувајќи се на српски медиуми, тврдеше дека преку Алта банка започнало забрзано префрлање средства кон Македонија и Русија од 26 октомври.

На 30 октомври, секретарот за меѓународна соработка на СДСМ Андреј Жерновски изнесе тврдење дека од централата во Белград кон банката во Македонија се префрлаат над 50 милиони евра и побара одговори од премиерот Христијан Мицкоски, гувернерот и Обвинителството.

Во основата на сомнежите беа и тврдењата на српскиот адвокат Иван Ниниќ за забрзани трансфери кон сметки во Скопје и Москва, како и изјавата на претставничката на студентското движење Сара ел Сераг дека парите се изнесуваат токму преку Алта банка.

Одговорот на гувернерот Славески

Гувернерот Трајко Славески на 30 октомври за Н1 изјави дека домашниот банкарски систем е стабилен и отпорен и дека Народната банка континуирано ги следи ликвидноста, капиталната позиција и изложеноста на ризици.

„Преносот на средства меѓу држави сам по себе не значи сомнителна активност. Прекуграничните плаќања се вообичаен дел од економијата”, нагласи Славески.

За конкретните тврдења поврзани со Србија, Народната банка посочи дека нема да коментира непроверени наводи за банкарскиот систем на друга земја.

НБС не ги потврдува тврдењата за трансферите

Важно е да се нагласи дека во соопштението за одземањето на дозволата, НБС наведува исклучиво влошена финансиска состојба и ризици за ликвидноста и депонентите како причини за одлуката. Српскиот регулатор не ги потврдува тврдењата на СДСМ за трансфери од над 50 милиони евра кон Македонија, ниту ги наведува како причина за повлекувањето на дозволата.

Обвинувањата за евентуално незаконито потекло на средствата и нивното префрлање остануваат предмет на посебна истрага, доколку таква биде поведена од надлежните институции во двете земји.