Словенците го отфрлија спорниот закон за парламентарни истраги: Јанша најавува нов референдум, Голоб ја критикува Владата
На обврзувачкиот референдум мнозинството гласачи се изјасни „против“ измените, додека на трите советодавни прашања преовладаа владините позиции – сè освен за укинување на придонесот за RTV Slovenija, каде што разликата беше едва четири илјадни делови од процентот.
Словенечките граѓани на обврзувачкиот референдум одржан во недела ги отфрлија предложените измени на Законот за парламентарна истрага, со што е поразена клучната законодавна иницијатива на десноцентристичката Влада на премиерот Јанез Јанша. Поразот на ваква симболична тема дополнително ја затежнува позицијата на премиерот, кој веќе ги најави подготовките за нов обврзувачки референдум.
Гласањето: Спротивставени резултати на четири фронта
Според конечните податоци објавени утрово од словенечката Државна изборна комисија, кои се однесуваат на преброени 99,97 отсто од гласовите, на прашањето за Законот за парламентарна истрага 51,26 отсто од избирачите гласале „против“ наспроти 48,74 отсто „за“. Одзивот изнесувал 54,57 отсто од запишаните избирачи, што го прави референдумот валиден и правно важечки.
Од друга страна, на трите советодавни прашања резултатите беа во корист на владините позиции. Граѓаните изразија поддршка за условувањето на паричната социјална помош со активно учество во општествено корисна работа, како и за исклучувањето на државјаните на трети земји од локалните избори.
Единствен исклучок беше прашањето за укинување на задолжителниот придонес за програмите на Радио-телевизија Словенија, каде што опозицијата на Јанша победи со минимална разлика: 50,04 отсто „против“ укинувањето, наспроти 49,96 отсто „за“.
Јанша: „Со чиста совест гледаме напред“
Словенечкиот премиер Јанез Јанша во првата реакција на резултатите изјави дека Словенците „го положиле тестот на здравиот разум“ и дека Владата ќе ја почитува волјата на народот. Сепак, тој упати на тоа дека земјата сè уште се соочува со значителни проблеми во споредба со другите развиени демократии.
Јанша го оцени вчерашното гласање како привремен теков на настаните, најавувајќи дека многу поголема важност ќе има престојниот обврзувачки референдум за Законот за развој, кој тој го нарече „навистина клучен за идниот пат на развојот на Словенија“.
Прашан дали поразот претставува израз на недоверба кон неговото раководење, премиерот одговори дека неговата коалиција може „да спие со чиста совест и да гледа кон наредните месеци со оптимизам“.
Голоб: „Народот сака да живее во слободна и демократска земја“
Лидерот на опозицијата и поранешен премиер Роберт Голоб интерпретираше резултатите како директно отфрлување на намерата на Владата за воведување на она што тој го окарактеризира како „политичка полиција“.
„Народот денес покажа дека сака да продолжи да живее во слободна и демократска земја“, рече Голоб, додавајќи дека владата на Јанша нема доверба меѓу граѓаните.
Опозицискиот лидер, исто така, потсети дека пристојниот обврзувачки референдум за Законот за интервентни мерки за развој на Словенија ќе биде вистинската показна проба и изрази увереност дека „целото општество ќе има храброст решително да каже не“.
Пошироката слика
Резултатите од референдумското гласање ги цртаат сите контури на политичката војна во современа Словенија. Додека Јанша и неговата коалиција успеаја да ги одбранат своите позиции во поглед на социјалната помош и изборното право, поразот на законодавниот план и тесната победа на опозицијата во однос на финансирањето на јавниот сервис укажуваат на фрагментиран јавен став за насоките во кои се движи земјата. Пред јавноста сега се наоѓа нов, би бил многу посуден, референдум – оној за Законот за развој, чиј исход директно ќе одреди дали премиерската сцена ќе остане на Јанша.