Македонија и САД со заедничка изјава по стратешкиот дијалог – купување американски гас, 5% за одбрана до 2035, донација за Украина
По втората сесија на Стратешкиот дијалог во Вашингтон, Македонија и САД објавија заедничка изјава која предвидува купување течен природен гас од САД, зголемување на трошоците за одбрана на 5 отсто од БДП до 2035 година, донација за Украина и американска помош од 3,5 милиони долари за МВР. Укинување визи или враќање иселенички визи – нема.
Кој го водеше дијалогот
Втората сесија ја предводеа:
- Тимчо Муцунски – министер за надворешни работи и надворешна трговија
- Кристофер Ландау – заменик-државен секретар на САД
Македонија е првата европска земја со втора сесија на Стратешки дијалог со актуелната американска администрација.
Енергетика: Купување американски гас
Договорот предвидува купување течен природен гас (ЛНГ) од САД, со посебен акцент на енергетската диверзификација и зголемување на сигурноста на снабдувањето – особено значајно во контекст на тековната глобална енергетска криза.
Одбрана: 5 отсто од БДП до 2035 и донација за Украина
Во делот на одбраната, заедничката изјава вклучува:
- Зголемување на трошоците за одбрана на 5 отсто од БДП до 2035 година
- Заедничка посветеност кон колективната безбедност на НАТО
- Македонија се обврзува да даде донација за Украина во рамките на Списокот на приоритетни потреби
Безбедност: 3,5 милиони долари за МВР
САД се обврзуваат да обезбедат конкретна помош:
| Област | Детали |
|---|---|
| Помош за МВР | 3.523.000 долари за органите на прогонот и управување со границите |
| Дигитална инфраструктура | Техничка помош за сите министерства |
| Сајбер безбедност | Проценка на критична инфраструктура и јакнење на капацитетите |
Предвидено е и интензивирање на соработката во справувањето со транснационалниот криминал, нелегалната миграција и граничната безбедност.
Инвестиции: Едношалтерски систем за американски компании
За унапредување на инвестициската клима, договорено е воспоставување на едношалтерски систем за извозот и инвестициите од САД, со цел поедноставување на процедурите за американските компании.
Визи: Нема укинување – само забрзана проверка
Наместо укинување на визите или враќање на иселеничките визи, договорена е програмата Global Entry – програма за забрзана проверка на однапред одобрени патници од Македонија со низок ризик по пристигнувањето во САД.
Тоа значи дека нема ништо од најавите за укинување на визите или враќање на иселеничките визи.
Култура и мобилност
Во рамките на дијалогот се договорени и иницијативи за:
- Заштита на културното наследство
- Унапредување на мобилноста на граѓаните преку програми за доверливи патници