Енергетски клинч на Карибите: Со помош на Кина, Куба започнува соларна револуција под притисок на американската блокада
Додека Куба се соочува со најтешката енергетска криза во последните децении, придружена со целосни колапси на електроенергетскиот систем, земјата тивко започнува една од најбрзите соларни трансформации во светот. Парадоксално, токму ефективната нафтена блокада од страна на Соединетите Американски Држави станува катализатор за „чиста револуција“ поддржана од кинески инвестиции и технологија.
Според податоците на енергетскиот тинк-тенк „Ембер“, Куба во моментов спроведува забрзан премин кон обновливи извори. Увозот на кинески соларни панели и батерии бележи енормен раст, а со директна финансиска помош од Пекинг веќе се изградени десетици соларни паркови низ островот.
Од нафтена зависност до соларна надеж
Децении наназад, нафтата беше ‘рбетот на кубанскиот систем. По распадот на Советскиот Сојуз, Хавана се потпираше на Венецуела преку специфичен договор – нафта во замена за медицински персонал. Сепак, откако администрацијата на Трамп ги засили санкциите кон Венецуела и се закани со тарифи за добавувачите како Мексико, приливот на енергенси практично пресуши.
Ефектите се катастрофални: само во март годинава, Куба претрпе три национални прекини на струја, оставајќи 10 милиони луѓе во мрак. Болниците работат со ограничен капацитет, а граѓаните се принудени да готват на дрва.
„Повеќе обновливи извори значат помала зависност од увоз и отстранување на кочницата што ја наметнува блокадата“, вели Кевин Кешман, економист во Проектот за безбедност на транзицијата.
Предизвици на теренот: Скептицизам кај економистите
Иако соларната енергија се промовира како спасоносно решение, многу експерти предупредуваат дека патот е долг и трнлив. Економската состојба на земјата е очајна, а мрежата е толку застарена што не може лесно да апсорбира нови извори на енергија.
„Револуцијата на чиста енергија звучи убаво на хартија, но мора да имате ресурси за нејзино спроведување“, вели Рикардо Торес, кубански економист од Американскиот универзитет во Вашингтон. Тој додава дека обичните граѓани сè уште не ги чувствуваат придобивките од соларниот бран додека секојдневно се борат со повеќечасовни рестрикции.
Кина како стратешки партнер
Додека Вашингтон го користи енергетскиот притисок како алатка за политички промени на островот, Пекинг ја користи празнината за да го зацврсти своето влијание на Карибите. 2024 година се смета за пресвртница во која соларната енергија престана да биде само теоретска алтернатива и стана стратешки приоритет за опстанокот на кубанската држава.
Дали овој „сончев бран“ ќе биде доволен за да се спаси Куба од целосен економски мрак, ќе зависи од брзината на имплементација и издржливоста на инфраструктурата под постојан надворешен притисок.