Собраниските комисии пред клучна одлука за новиот предлог-Закон околу државјанствата на идните пратеници

Собраниските комисии денеска ги отвораат дискусиите за контроверзните законски измени со кои се бара народните избраници да поседуваат исклучиво македонско државјанство. Предлогот, поднесен од пратеници на ВМРО-ДПМНЕ, веќе предизвика длабоки политички поделби и отвори серија уставни дилеми.

Предлог-измените на Законот за пратеници предвидуваат воведување нов, рестриктивен услов за кандидатите за народни претставници. Оваа иницијатива е дел од поширокиот бран на предлози за ограничување на двојното државјанство кај носителите на високи јавни функции, слично како што претходно беше предложено за функцијата државен јавен обвинител.

Политички фронт: Поддршка наспроти обвинувања за дискриминација

Додека дел од партиите го поддржуваат принципот „еден пратеник – едно државјанство“ како гаранција за лојалност кон државата, предлогот се соочи со силен отпор, особено од албанскиот политички блок.

Критичарите на овој закон предупредуваат на неколку клучни точки:

• Уставна усогласеност: Уставот на Северна Македонија им дозволува на граѓаните да поседуваат двојно државјанство.

• Европски практики: Во најголем дел од земјите членки на ЕУ, двојното државјанство не е пречка за вршење јавна функција.

• Дијаспора: Се стравува дека ваквото решение директно ги дискриминира граѓаните од дијаспората кои често имаат пасоши од две држави.

Стручната јавност бара транспарентност

Покрај политичките партии, гласот го крена и стручната јавност. Дел од невладините организации и правните експерти предупредуваат дека вака суштински законски решенија не смеат да се носат по скратена постапка и без широка јавна дебата.

„Прашањето за државјанството е директно поврзано со човековите права и меѓународните обврски. Потребна е максимална транспарентност за да се избегнат долгорочни штетни последици“, посочуваат граѓанските здруженија.

Што доколку законот помине?

Доколку Собранието го усвои овој предлог, тоа ќе претставува радикална промена на изборните правила во земјата. Сепак, политичките аналитичари предвидуваат „трнлив“ пат за овој закон – од бројни амандмани и одложувања, па сè до негово евентуално оспорување пред Уставниот суд.

Денешната комисиска расправа се очекува да биде само почеток на долга и тензична дебата за тоа кој смее, а кој не смее да ги застапува граѓаните во собраниските клупи.