Дипломатски пресврт: САД и Кина со заеднички фронт против иранските такси во Ормускиот Теснец

11

Соединетите Американски Држави и Кина постигнаа редок консензус во областа на глобалната безбедност, согласувајќи се дека ниту една држава или организација нема право да наплаќа такси за премин низ меѓународните водни патишта, со посебен фокус на стратешкиот Ормуски Теснец.

Како што пренесува „Ројтерс“, повикувајќи се на американскиот Стејт департмент, овој заеднички став бил усогласен за време на телефонскиот разговор меѓу американскиот државен секретар Марко Рубио и кинескиот министер за надворешни работи Ванг Ји.

Притисок врз Техеран преку Пекинг

Во обид да го зголеми дипломатскиот притисок врз Техеран, Рубио во разговорот го отворил прашањето за ризикот и кинеските трговски бродови да бидат принудени да плаќаат давачки за премин. Кинеската амбасада во Вашингтон не ја оспори американската верзија на разговорот, нагласувајќи дека стабилноста и непречениот премин низ регионот се од врвен интерес за меѓународната заедница.

Иранските власти претходно ја промовираа идејата за воведување на т.н. „безбедносна такса“ за сите бродови што го користат теснецот. Вашингтон веднаш упати остра опомена, предупредувајќи ги сите бродски компании дека секое плаќање на вакви такси кон Иран ќе се смета за кршење на санкциите и ќе повлече сериозни последици.

Застој во Персискиот Залив

Додека големите сили преговараат, ситуацијата на терен останува критична. Стотици комерцијални бродови и натаму се заглавени во Персискиот Залив, а најголемите светски превозници предупредуваат дека транзитот низ теснецот е практично невозможен поради високите безбедносни ризици.

Иако оваа согласност меѓу Вашингтон и Пекинг е значаен чекор, односите меѓу двете велесили остануваат оптоварени со длабоки разлики. Кина претходно стави вето на американскиот предлог во ОН за заштита на пловидбата, додека САД воведоа нови санкции против фирми вклучени во транспортот на иранска нафта за Кина.

Погледите сега се насочени кон претстојната средба меѓу Доналд Трамп и Си Џинпинг. Тој самит ќе биде клучниот тест кој ќе покаже дали ова совпаѓање на ставовите е само привремен дипломатски маневар или најава за поширока соработка во решавањето на глобалните поморски кризи.

Македонски