Нов удар за кредитите: Европската централна банка подготвува нов раст на каматите поради енергетскиот шок и инфлацијата

Европската централна банка (ЕЦБ) се подготвува повторно да ја затегне монетарната политика и да ги зголеми трошоците за задолжување. По јунскиот пресврт и првото покачување на каматите по речиси три години, сè поизвесно е дека на претстојниот состанок на 9 и 10 септември регулаторот ќе ја зголеми основната каматна стапка на 2,50 отсто (од сегашните 2,25%).

Главниот мотив за ваквиот чекор не е само инфлацијата во еврозоната, која повторно се приближува кон психолошката граница од 3 проценти, туку и сериозниот енергетски ризик предизвикан од ескалацијата на конфликтот со Иран. Наглиот раст на цените на природниот гас и нафтените деривати се смета за директна закана која може да предизвика нов ценовен бран низ целата европска економија.

Страв од повторување на енергетската криза од 2022 година

Во Франкфурт владее претпазливост за да не се повтори сценариото од 2022 година, кога воениот конфликт во Украина ја турна Европа во децениски највисока инфлација. Бидејќи европскиот континент и понатаму е силно зависен од увоз на енергенси, секое подолготрајно нарушување на пазарите на нафта и гас брзо се прелева врз транспортот, индустриското производство, цените на храната и услугите.

Членката на Извршниот одбор на ЕЦБ, Изабел Шнабел, отворено предупредува дека сегашното ниво на каматни стапки не гарантира сигурно враќање на инфлацијата кон посакуваната цел од 2 отсто.

„Со сегашната каматна стапка, малку е веројатно дека инфлацијата ќе се стабилизира на среден рок, поради што е неопходно дополнително затегнување. Високите енергетски трошоци можат подолго време да ги држат цените високи. Најголем ризик би било ЕЦБ да чека поскапувањата прво да се пренесат врз платите, бидејќи тогаш нашата реакција ќе биде задоцнета“, децидна е Шнабел.

Балансирање меѓу инфлацијата и економскиот раст

И покрај најавите за раст на каматите, извори на „Ројтерс“ посочуваат дека раководството на ЕЦБ засега сака да избегне обврзување кон долготраен и агресивен циклус на поскапување на парите. Пораката од Франкфурт е дека секој следен чекор ќе се носи исклучиво врз основа на најновите економски параметри, при што клучни ќе бидат официјалните податоци за августовската инфлација.

Европската економија досега покажува солидна отпорност на рестриктивната монетарна политика без знаци за драматична рецесија, што на централните банкари им остава простор за уште едно или две благи зголемувања до крајот на годината.

Што значи ова за граѓаните и компаниите?

За кредитокорисниците и деловниот сектор ова претставува јасен сигнал дека периодот на „евтини пари“ се одложува на неодредено време. Доколку геополитичките тензии на Блискиот Исток продолжат да ги притискаат цените на енергенсите, повисоките каматни стапки за станбените, потрошувачките и бизнис-кредитите ќе останат секојдневие значително подолго од првичните очекувања.