Старт на процесот за „Државна лотарија“: Артан Груби и соработниците пред суд за штета од 8,2 милиони евра

Во Основниот кривичен суд во Скопје денеска започнува судскиот процес против поранешниот прв вицепремиер Артан Груби и уште седум други лица, обвинети за сериозни финансиски злоупотреби во предметот „Државна лотарија“. Судскиот процес ќе го води судијката Билјана Шуплиновска-Јовевски.

Доколку нема одложување на рочиштето, судењето ќе стартува со воведните зборови на Јавното обвинителство, по што обвинетите ќе треба официјално да се изјаснат за својата вина.

Штета од над половина милијарда денари

Според обвинителниот акт на Основното јавно обвинителство Скопје, осумтемина обвинети како соизвршители се товарат за кривичното дело злоупотреба на службената положба и овластување. Тие се осомничени дека во периодот меѓу 2023 и 2024 година ги пречекориле своите законски овластувања и на АД „Државна лотарија“ и нанеле директна штета од 507.632.173 денари (околу 8,2 милиони евра).

Суштината на обвинението се однесува на спорната набавка и инсталација на видеолотариски терминали. Обвинителството тврди дека „Државна лотарија“ немала законско право самостојно да организира вакви електронски игри на среќа, бидејќи тоа право веќе било отстапено како непаричен влог при основањето на заедничкото мешовито друштво со странскиот партнер „Касинос Австрија“.

Директорот во бегство, олеснети кривични казни

Првообвинет во овој предмет е поранешниот директор на „Државна лотарија“, Прпарим Бајрами, кој сè уште е недостапен за органите на прогонот и по него е распишана меѓународна потерница. Артан Груби е второобвинет и на судењето доаѓа од домашен притвор, додека меѓу обвинетите се наоѓа и поранешниот генерален секретар на Владата, Методија Димовски.

Во текот на истражната постапка дојде до значајна промена на правната квалификација на делото. Иако Груби првично беше истражуван за „проневера во службата“ – дело за кое беше предвидена казна затвор до 20 години – со финалното обвинение сите се гонат за „злоупотреба на службената положба“, каде што максималната предвидена затворска казна изнесува до пет години. Од Обвинителството појаснија дека правната преквалификација е резултат исклучиво на прибраните материјални докази.

Политички реакции и безбедносни проценки

Груби беше надвор од државата повеќе од една година, по што на 23 февруари годинава се предаде на граничниот премин Блаце. Иако претходно имаше решенија за ефективен притвор, судот му одреди куќен притвор, повикувајќи се на безбедносните анализи на МВР и АНБ.

Опозициската ДУИ во неколку наврати го оцени процесот против Груби како „политички мотивиран прогон“, додека правните експерти очекуваат судницата да биде место каде Обвинителството ќе мора да ги презентира клучните докази за милионските проневери.