Годишнина од утврдувањето на државните симболи: Како Македонија ги доби знамето и химната на денешен ден во 1992 година

Денешниот датум, 11 август, зазема важно место во поновата македонска историја. На овој ден во 1992 година, неполна година по референдумското изјаснување за самостојност, Собранието на Република Македонија донесе клучни одлуки за заокружување на државноста преку утврдување на двата најважни симболи – државното знаме и химната.

Симболиката на првото знаме со 16 зраци

Со тогашниот Закон за знамето, пратениците ја официјализираа црвената основа со златно-жолто сонце со вкупно 16 зраци (осум основни и осум споредни). Овој симбол, кој веднаш стана препознатлив белег на младата македонска држава, беше во официјална употреба три години. Поради меѓународни околности и политички притисоци, во 1995 година знамето беше променето со сегашното, кое има осум зраци кои се протегаат до самите рабови на платното.

„Денес над Македонија“ – химна што му одолеа на времето

За разлика од знамето, македонската химна остана константна и непроменета. На истиот седмичен состанок во 1992 година, песната „Денес над Македонија“ беше официјално потврдена како државна химна. Создадена од авторот на текстот Владо Малески и композиторот Тодор Скаловски, оваа песна има длабоки корени во македонската традиција и се користела како свечена песна и во претходниот систем, пред да го добие статусот на официјална химна на независната држава.

Контекст на државното конституирање

Усвојувањето на овие симболи во август 1992 година дојде во критичен период на меѓународно етаблирање на државата, следејќи го референдумот од 8 септември и донесувањето на првиот Устав во ноември 1991 година. Овој чин значеше финален чекор во визуелното и аудитивното идентификување на Македонија како суверена и независна членка на меѓународната заедница.

И по повеќе од три децении, овие одлуки остануваат темел на македонскиот национален и државен идентитет, потсетувајќи на патот поминат кон целосната независност.