ИСТОРИСКА „ДЕБАТА“ ВО ТЕТОВО: Беџети предлага тетовскиот плоштад да го носи името на Владо Черноземски

Изјава на историчарот и универзитетски професор Нури Беџети во телевизиско интервју предизвика сериозни бранувања во јавноста, откако тој излезе со необичен предлог: централниот тетовски плоштад  да биде преименуван и да го носи името на атентаторот Владо Черноземски.

Овој предлог доаѓа во период кога во Општина Тетово редовно се отвораат иницијативи за преименување на улици, плоштади и институции, кои најчесто завршуваат со етнички и политички поделби.

Атентатот во Марсеј како симбол на борбата против хегемонијата

Главната аргументација на професорот Беџети се заснова врз историската улога на Черноземски, кој како дел од ВМРО (во соработка со хрватските Усташи) во 1934 година во Марсеј го изврши атентатот врз југословенскиот крал Александар I Караѓорѓевиќ.

„Делото на Черноземски беше насочено директно кон уривање на српската хегемонија над Македонија. Тоа го прави историска фигура која заслужува почит и спомен во современа, независна Македонија“, смета Беџети, кој ја спореди оваа историска епизода и со дејствувањето на тогашното качачко движење во регионот.

Потенцијален „обединувачки фактор“ меѓу Македонците и Албанците?

Иако предлозите од ваков тип во мешани средини како Тетово обично наидуваат на остри поделби, идејата на Беџети наиде на делумно одобрување кај еден дел од локалното население. Аналитичарите забележуваат дека ликот на Черноземски – поради неговиот антирежимски карактер во однос на тогашното Кралство Југославија – парадоксално би можел да послужи како редок „обединувачки фактор“ меѓу македонската и албанската заедница во градот.

Оваа дебата отвора паралела со настаните од пред повеќе од десетина години:

• Случајот со Мара Бунева: Тогаш, Општинскиот комитет на ВМРО-Народна партија побара подигање спомен-обележје за познатата македонска револуционерка, родум од Тетово, Мара Бунева.

• Експресно одбивање: Тој предлог тогаш беше експресно отфрлен со заеднички консензус и од албанските и од македонските политички партии во Тетово.

Партиско молк по изјавата

За разлика од случајот со Мара Бунева, до овој момент ниту една политичка партија се нема официјално произнесено околу предлогот плоштадот во Тетово да го носи името на Владо Черноземски.

И покрај тоа што политичките актери засега го избраа молкот, силниот оддек во јавноста покажува дека идејата на Беџети ја отвори вратата за подлабока дискусија за тоа кои историски личности можат да ги премостат етничките јазови во градот.