Неофицијално од Тиват: Пропадна усвојувањето на заедничката декларација, „нон-пејперот“ за постепено членство во ЕУ останува на маса
Самитот ЕУ-Западен Балкан, кој се одржува во Црна Гора, помина без очекуваното усвојување на најавената Тиватска декларација. Иако лидерите на ЕУ и на регионот се собраа да дискутираат за проширувањето и регионалната стабилност, репортерите од местото на настанот јавуваат дека финалниот документ изостана, а причините за ваквиот дипломатски пресврт засега остануваат непознати.
Во фокусот на разговорите е француско-германскиот „нон-пејпер“, чии детали претходно ги објави „Ројтерс“. Овој документ предвидува нов модел на „постепено приклучување“ на земјите-кандидатки кон Европската Унија, наместо досегашниот модел на полноправно членство одеднаш. Сепак, сè уште е неизвесно дали оваа нова стратегија ќе добие официјална поддршка од сите земји-членки.
Дипломатска офанзива на Макрон и Фон дер Лајен
Самитот беше претходен со интензивни билатерални средби, меѓу кои и онаа на францускиот претседател Емануел Макрон со претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен. Макрон, кој претходно беше во прва официјална посета на Подгорица, упати пофалби за напредокот на Црна Гора, посочувајќи ја земјата како предводник во регионот.
Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, преку платформата „Икс“ изрази задоволство од посетата на Западен Балкан, нагласувајќи дека дебатите се одвиваат во насока на прилагодување на процесот на пристапување кон новите геополитички реалности, вклучително и кандидатурата на Украина.
Вучиќ призна „политичка грешка“ по скандалот на аеродромот
Самитот не помина без контроверзии. Деновите пред почетокот беа во сенка на инцидентот на аеродромот во Тиват, кога на група од 87 патници од Белград им беше забранет влез во Црна Гора. Станува збор за лица поврзани со владејачката Српска напредна партија (СНС), меѓу кои дел со криминално досие.
Српскиот претседател Александар Вучиќ по пристигнувањето во Тиват призна дека нивното доаѓање било организирано од некој во СНС, оценувајќи го потегот како „политичка грешка“. Тој тврдеше дека целта на групата била исклучиво организирање собири за негова поддршка, но црногорските власти одлучија да ги депортираат како превентивна безбедносна мерка.
И покрај отсуството на заедничка декларација, самитот во Тиват јасно ги покажа внатрешните реформи што ЕУ ги планира за процесот на проширување, како и кревкоста на регионалните односи кои и понатаму се оптоварени со политички тензии и безбедносни предизвици.