НУКЛЕАРНИОТ ЧАДОР СЕ ШИРИ КОН ИСТОК? САД размислуваат за распоредување нуклеарно оружје кај некои членки на НАТО

Соединетите Американски Држави ги отворија вратите за историско проширување на своето нуклеарно присуство на европско тло. Според пишувањата на престижниот „Фајненшл тајмс“ (Financial Times), Вашингтон започнал доверливи разговори за вклучување на дополнителни земји членки на НАТО во програмата за нуклеарно споделување.

Овој потег доаѓа како директен одговор на барањата на европските сојузници за посилни безбедносни гаранции, во време кога војната во Украина и нуклеарната реторика на Москва создаваат нова реалност на континентот.

Полска и Балтикот во прв план

Иако разговорите се во почетна и строго доверлива фаза, најголем интерес за домаќинство на американски авиони способни да носат нуклеарно оружје покажуваат земјите од „источното крило“ на Алијансата. Полска веќе подолго време јавно лобира за влез во овој елитен систем на одвраќање, а сличен интерес постои и кај балтичките држави кои се чувствуваат најизложени на евентуална руска агресија.

Целта на Вашингтон е јасна: да испрати порака за стабилност и непроменливост на американскиот нуклеарен заштитен систем, дури и во сценарио каде САД би го намалиле своето конвенционално воено присуство во Европа.

Како функционира системот на „нуклеарно споделување“?

Во моментов, оваа програма, која влече корени од Студената војна, опфаќа шест држави: Белгија, Германија, Италија, Холандија, Турција и Обединетото Кралство. Според овој модел:

• Нуклеарното оружје останува под целосна и ексклузивна контрола на САД;
• Земјите домаќини обезбедуваат инфраструктура и авиони (како Ф-35 и „Торнадо“);
• Воздухопловните сили на сојузниците редовно тренираат за употреба на ова оружје, која е можна исклучиво со директно одобрение од Белата куќа.

Руте: Одвраќањето мора да остане силно

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, нагласи дека и покрај пренасочувањето на дел од американските ресурси кон други глобални региони, европскиот систем на одбрана мора да остане нескршлив.

Иако проширувањето на нуклеарниот арсенал во нови земји би значело сериозна промена на геополитичката архитектура на Европа, дипломатите предупредуваат дека конечната одлука е сè уште далеку. Сепак, самото отворање на оваа тема сигнализира дека НАТО се подготвува за долгорочна конфронтација и потреба од максимално воено одвраќање на својата источна граница.