Дебата за наследникот на Лагард на чело на Европската централна банка – шпекулации за предвремено повлекување
Шпекулациите за можно предвремено повлекување на Кристин Лагард од челото на Европската централна банка (ЕЦБ) ја интензивираа дебатата за идното раководство на една од најмоќните финансиски институции во Европа. Иако од ЕЦБ официјално тврдат дека претседателката е „целосно фокусирана на својата мисија", во политичките и финансиските кругови веќе активно се дискутира за потенцијални наследници.
Според медиумски извештаи, една од главните причини за евентуалното предвремено заминување на Лагард е францускиот политички календар и претстојните претседателски избори во Франција. Ваквиот развој наводно би им овозможил на францускиот претседател Емануел Макрон и на германскиот канцелар Фридрих Мерц да имаат влијание врз изборот на новиот шеф на ЕЦБ.
Макрон не може да се кандидира за трет претседателски мандат, но аналитичарите сметаат дека сака да остави силен институционален печат пред заминувањето од функцијата. Дополнително внимание привлече и одлуката на гувернерот на француската централна банка, Франсоа Вилерој де Гало, да го најави своето повлекување 18 месеци пред истекот на мандатот – потег што некои го толкуваат како сигнал за поширока кадровска реорганизација.
Четири имиња во игра
Според анкета на британскиот весник „Фајненшл тајмс” (Financial Times), меѓу имињата кои најчесто се споменуваат како можни наследници се:
- Пабло Ернандез де Кос – поранешен гувернер на шпанската централна банка
- Клас Кнот – гувернер на холандската централна банка
- Изабел Шнабел – членка на Извршниот одбор на ЕЦБ
- Јоаким Нагел – претседател на германската Бундесбанк
Назначувањето нов претседател на ЕЦБ бара широк политички консензус меѓу земјите од еврозоната, што процесот го прави особено чувствителен и подложен на сложени дипломатски преговори.
Политичка неизвесност во Франција
Паралелно со дебатата за ЕЦБ, растот на поддршката за крајната десница и Националниот собир на Марин Ле Пен внесува дополнителна политичка неизвесност во Франција. Евентуалната промена на политичкиот курс во Париз би можела да има далекусежни последици врз односите со европските институции, вклучително и со централната банка.
Мандат обележан со кризи
Мандатот на Лагард на чело на ЕЦБ беше обележан со серија глобални предизвици – пандемијата на ковид-19, руската инвазија врз Украина и силниот инфлациски бран во еврозоната. Инфлацијата достигна речиси 11 отсто на крајот на 2022 година, по што Банката ги зголеми каматните стапки од минус 0,5 на четири отсто во рок од нешто повеќе од една година.
Од средината на 2024 година започна постепено намалување на каматните стапки, кои се вратија на околу два отсто, додека инфлацијата се стабилизираше кон среднорочната цел од два отсто.
Лагард: „Пет години, а Макрон рече осум”
Во неодамнешно интервју за телевизијата „Блумберг” (Bloomberg), Лагард откри дека функцијата ја прифатила со очекување дека ќе трае пет години, но се присети на разговор со Макрон.
„Ќе бидам во Франкфурт пет години. А Макрон во еден момент рече: ‘Не, осум години'”, раскажа Лагард.
Иако официјална одлука за заминување засега нема, дебатата за наследството веќе е отворена и се очекува да стане една од клучните теми во европската монетарна политика во наредните месеци.