ОНЛАЈН ПРАТКИТЕ ЗАГЛАВИЈА НА ЦАРИНА: Новиот закон за ДДВ донесе чекање наместо ветената ефикасност

Секоја онлајн нарачка што влегува во Македонија, без оглед на нејзината вредност, од 18 декември минатата година е подложена на задолжителен царински преглед. Оваа мерка, која дојде со измените на Законот за данок на додадена вредност (ДДВ), во пракса предизвика вистински „сообраќаен заглав“ во поштенските терминали, оставајќи ги граѓаните со недели да чекаат за своите пратки без прецизни рокови за испорака.

Крај за прагот од 22 евра: Секој пакет под лупа

Со измените донесени во ноември 2025 година, државата го укина долгогодишното ослободување од ДДВ за комерцијални онлајн пратки до 22 евра. Сега, единствен исклучок се малите, некомерцијални пратки меѓу физички лица (подароци) до истата вредност.

Оваа законска промена значеше дека „Пошта на Северна Македонија“, како главен оператор, мора секој поединечен пакет да го достави до Царинската управа за пресметка на данок. Резултатот е „тесно грло“ во системот – илјадници ситни пратки од странски платформи за е-трговија сега бараат индивидуална административна обработка, за што капацитетите на терен очигледно не се подготвени.

Поштата и Царината бараат „брза лента“

Од „Пошта на РСМ“ признаваат дека новата обврска предизвикува значително забавување. Во официјално соопштение, тие наведуваат дека се во постојан контакт со Царинската управа за да најдат соодветно решение за забрзување на процедурите.

„Апелираме до корисниците за трпение. Работиме на изнаоѓање модел кој ќе ги забрза формалностите за пратките да пристигнуваат во што пократок рок,“ велат од Поштата.

„Фер конкуренција“ наспроти потрошувачките навики

Министерството за финансии ја брани оваа мерка како неопходен чекор за поддршка на домашното стопанство и сузбивање на сивата економија. Според нивните проекции, околу четири милиони денари промет кој месечно оди кон странски платформи, сега би требало да се пренасочи кон локалните компании.

Клучните очекувања на власта од оваа мерка се:

• Заштита на домашните трговци: Израмнување на условите за работа (странските производи повеќе не се „привилегирани“ со 0% ДДВ).
• Сузбивање на препродавачите: Спречување на злоупотребата каде роба без ДДВ се увезуваше на име на граѓани, а потоа се препродаваше нелегално.
• Буџетски приливи: Директна наплата на данок на секоја трансакција.

Системот се прилагодува „во од“

Иако целта е заштита на економијата, најголемиот товар во моментов го носат граѓаните и поштенските работници. Во регистарот на Агенцијата за пошти има 29 лиценцирани компании, но товарот главно паѓа на државната пошта која ја има индивидуалната дозвола за универзална услуга.

Додека институциите бараат дигитални решенија за побрза наплата и контрола, реалноста на терен останува непроменета: новиот закон веќе се применува со полна пареа, но инфраструктурата сè уште се бори со обемот на работа што самата држава го наметна.