Нема вињетки за Македонија: Државата се насочува кон електронска наплата по поминат километар
Министерот за транспорт Александар Николоски објасни зошто класичната вињетка не е исплатлива за македонските возачи — повеќе од 70 отсто од домашните возила речиси и не ги користат автопатиштата, додека транзитот носи десетици милиони евра годишно.
Македонија засега нема да ги замени патарините со вињетки. Наместо тоа, државата сè повеќе се насочува кон електронска наплата и модел во кој возачите би плаќале според реално поминатото растојание на автопатиштата.
Министерот за транспорт Александар Николоски објасни дека анализите покажале оти повеќе од 70 отсто од домашните возила не излегуваат од општината во која се регистрирани, а автопатишта и експресни патишта користат само околу 30 отсто од возилата.
„Воведувањето општа вињетка би значело дополнителен трошок и за голем број сопственици кои речиси и не ги користат автопатиштата”, појасни Николоски.
Транзитот носи 67,6 милиони евра годишно
Дополнителен аргумент против вињетката е транзитниот сообраќај. Коридорот 10 годишно го користат околу 4,5 милиони возила, а значителен дел од приходите од патарини доаѓа токму од странските патници што транзитираат низ земјата.
Само во 2025 година од патарини биле собрани околу 67,6 милиони евра, што покажува колку овој систем е важен извор на приходи за патната инфраструктура. Воведувањето вињетка би го комплицирало наплатувањето од транзитните возачи и потенцијално би ги намалило приходите.
Што нуди европскиот модел?
Сепак, вињетката сама по себе не значи дека мора да плаќа секој автомобил. Во повеќе европски земји таа ја купува оној што сака да ја користи одредената патна мрежа, со избор на дневна, неделна, месечна или годишна важност. Вистинското прашање е дали таков модел би бил поисплатлив и за државата и за редовните корисници на автопатиштата.
Електронска наплата по километар — иднината на Коридорот 8
Во Македонија, Јавното претпријатие за државни патишта анализира поинаков пристап — електронски затворен систем во кој наплатата би зависела од поминатите километри. За Коридорот 8 веќе се разгледува таков модел, а паралелно се шири и употребата на М-ТАГ уредите и електронското плаќање.
Најреалната насока во моментов не е класична вињетка, туку систем во кој оној што вози повеќе — плаќа повеќе, а оној што користи само кратка делница — помалку.
Отворено прашање за редовните корисници
Останува отворено прашањето дали редовните домашни корисници, особено оние што секојдневно патуваат до работа, во иднина ќе добијат претплатнички или повластен модел на наплата кој би ги заштитил од дополнителни финансиски оптоварувања.