Клучен самит на НАТО во Анкара: Европа презема поголем товар во одбраната, Украина бара итна помош
Лидерите на земјите членки на НАТО денеска и утре во Анкара учествуваат на еден од најзначајните самити во поновата историја на Алијансата. Главната агенда е насочена кон редефинирање на европската безбедносна структура и зголемување на воениот придонес на европските сојузници, во време кога САД го менуваат својот фокус на воениот ангажман на континентот.
Нова поделба на обврските: 5% од БДП за одбрана
Под силен притисок на американскиот претседател Доналд Трамп, Алијансата се движи кон нов концепт на дејствување. Планот предвидува европските држави да станат примарни гаранти на копнената, воздушната и поморската одбрана. Вашингтон, пак, би продолжил да го обезбедува нуклеарниот штит и клучните разузнавачки капацитети.
Како дел од овие реформи, сојузниците веќе се согласија на амбициозен план – до 2035 година издвојувањата за одбрана да достигнат пет проценти од БДП. Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, потврди дека земјите членки веќе бележат напредок со просечни издвојувања од четири проценти и најави нови инвестиции во воената индустрија вредни десетици милијарди долари.
Средба Трамп–Зеленски во сенка на недостигот од муниција
Војната во Украина останува во фокусот. Претседателот Володимир Зеленски, кој ќе се сретне со претседателот Трамп во Анкара, алармира за критичен недостиг на ракети за противвоздушна одбрана. Зеленски порача дека од овој самит Киев очекува конкретни одлуки, а не само реторичка поддршка.
Истовремено, претседателот Трамп изрази оптимизам за можен дипломатски пресврт, наведувајќи дека разговорите со рускиот лидер Владимир Путин би можеле да доведат до завршување на конфликтот.
Македонската делегација во Анкара
Македонија на овој историски самит е претставена од делегација предводена од претседателката Гордана Сиљановска-Давкова. Во државниот тим се и министрите за одбрана и надворешни работи, Владо Мисајловски и Тимчо Муцунски, како и началникот на Генералштабот, генерал-мајор Сашко Лафчиски.
Македонските претставници ќе учествуваат во работата на Северноатлантскиот совет, каде ќе се запечатат стратешките приоритети за долгорочна поддршка на Украина и зголемување на военото производство во рамките на Алијансата. Самитот се очекува да заврши со усвојување на сеопфатна декларација која ќе ја зацрта иднината на НАТО во наредната деценија.