ТРАМП СО УЛТИМАТУМ ДО ТЕХЕРАН: „Часовникот отчукува, или договор или нема да остане ништо од Иран“

Американскиот претседател Доналд Трамп упати досега најсериозно и најдиректно предупредување до иранските власти, нагласувајќи дека преговорите за ставање крај на војната се наоѓаат во слепа улица. Додека Вашингтон поставува ригорозни услови за иранската нуклеарна програма, Техеран обвинува дека САД одбиваат какви било отстапки.

„Подобро да се движат, брзо, или нема да остане ништо од нив“, напиша Трамп на својата платформа Truth Social. Оваа порака беше објавена по неговиот телефонски разговор со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, потврдија од кабинетот во Ерусалим.

„Примирјето е на апарати за преживување“

Иако прекинот на огнот, кој стапи на сила на почетокот на април по масовните американско-израелски напади од 28 февруари, сè уште формално се почитува, Трамп предупреди дека тоа е ставено на „поддршка во живот“.

Причина за колапсот на дијалогот се дијаметрално спротивните барања на двете страни:

Барањата на Иран (според агенцијата Тасним):

• Итен прекин на војната на сите фронтови (вклучително и израелските напади врз Хезболах во Либан).

• Итно укинување на американската поморска блокада на иранските пристаништа.

• Гаранции дека нема да има нови напади и компензација за воена штета.

• Признавање на иранскиот суверенитет над Ормутскиот теснец.

Контра-условите на САД (петте точки на Вашингтон):

• Иран да задржи само една функционална нуклеарна постројка.

• Целосните залихи на високо збогатен ураниум да бидат пренесени во САД.

• Како компромис, Трамп понуди прифаќање на 20-годишна суспензија на нуклеарната програма, наместо нејзино целосно уништување.

„Нашите предлози се одговорни и великодушни“, рече Есмаил Багаеи, портпарол на иранското Министерство за надворешни работи, додека полуофицијалната агенција Мехр коментира дека недостигот на компромис од Вашингтон води кон тотален ќорсокак.

Економски колапс и затворање на Ормутскиот теснец

Додека дипломатите војуваат со зборови, економските последици веќе го тресат светот. Иран и натаму цврсто го контролира и блокира Ормутскиот теснец – виталната поморска артерија низ која минуваат околу 20% од светската нафта и течен природен гас (ТНГ).

Оваа блокада, која Иран ја прогласи како одмазда за воздушните напади, веќе предизвика рекорден скок на цените на нафтата на глобалните берзи, ставајќи ги под огромен притисок и сојузниците на САД. Аналитичарите предупредуваат дека доколку Трамп ги реализира своите закани за целосно уништување на иранската инфраструктура, светот би можел да се соочи со незапамтена енергетска криза.