ПОЛИТИЧКИ ПРЕСВРТ ВО ЉУБЉАНА: Јанез Јанша на чекор до четврти премиерски мандат, Словенија пред десничарски бран?

Три недели по парламентарните избори, политичкиот мозаик во Словенија почнува да се склопува во корист на ветеранот Јанез Јанша. По колапсот на преговорите меѓу Анже Логар и Роберт Голоб, патот за формирање на десничарска влада предводена од Словенечката демократска партија (СДС) е практично отворен, носејќи со себе сериозни промени во словенечката внатрешна и надворешна политика.

Клучниот момент кој ја префрли топката кај Јанша се случи со одлуката на Анже Логар, лидерот на „Демократите“ и поранешен министер за надворешни работи, да ги прекине коалициските преговори со „Движењето за слобода“ на досегашниот премиер Роберт Голоб. Логар го обвини Голоб за политички притисок кој ги „преминал границите на нормалниот дијалог“, додека од партијата на Голоб возвратија дека станува збор за „политичка измама“, тврдејќи дека вистински преговори со Логар никогаш и не започнале.

Математика за мнозинство: Моќта во рацете на десницата

Резултатите од изборите одржани на 22 март беа исклучително тесни – Голоб освои 28,6%, додека Јанша 27,9%, што резултираше со само еден мандат разлика меѓу двете најголеми партии. Сепак, коалицискиот капацитет на Јанша во овој момент се чини поголем.

Со поддршка од партијата НСи (8 пратеници), Демократите на Логар (6 пратеници) и гласовите на партијата „Ресница“ (5 пратеници), Јанша го достигнува потребното мнозинство од 46 пратеници. Иако постојат шпекулации за незадоволство кај дел од пратениците на Логар, лидерот на Демократите ги отфрла како неосновани.

Контроверзи и „руски влијанија“ во парламентот

Потврда за новата реалност во словенечкиот парламент беше изборот на Зоран Стевановиќ за претседател на законодавниот дом. Стевановиќ, лидер на партијата „Ресница“, е контроверзна фигура позната по антиваксерски ставови и барања за напуштање на НАТО и ЕУ.

Веднаш по стапувањето на функцијата, тој даде интервју за руски „Спутник“ и најави официјална посета на Москва, што би го направило прв претседател на парламент од земја членка на ЕУ кој ја посетил Русија по инвазијата на Украина. Овој потег предизвика длабока загриженост во Брисел и европските дипломатски кругови.

Улогата на претседателката Пирц Мусар

Одлуката сега е кај претседателката Наташа Пирц Мусар, која од понеделник (20 април) започнува официјални консултации. Иако таа изјави дека мандатот ќе го добие оној кој ќе достави 46 потписи, јавно изрази скептицизам кон партии кои се поврзуваат со аферата „Блек Кјуб“ и обидите за странско мешање во изборниот процес.

Аналитичарите на ПОП ТВ предвидуваат дека Јанша би можел да ги достави потребните потписи уште на првата средба со претседателката. Веќе се појавија и неофицијални информации за поделба на ресорите: СДС би добила осум министерства, НСи пет, а Демократите три, додека радикалната „Ресница“ би ја поддржувала владата без директно учество во министерските фотелји.

Додека Словенија се подготвува за нова десничарска ера, останува прашањето како оваа промена ќе се одрази на нејзината позиција во рамките на евроатлантските интеграции, особено со оглед на најавените радикални чекори на новиот собраниски претседател.