Глобален сајбер-аларм: Критична ранливост во PHP ги принудија владите да ги исклучат веб-страниците, над милион сервери сè уште незаштитени
Пропустите, скриени со години во еден од најкористените програмски јазици на интернетот, беа откриени со помош на вештачка интелигенција. Експертите предупредуваат на претстоен бран хакерски напади додека трае трката меѓу ажурирањето и искористувањето на ранливостите.
Веб-страници на повеќе влади и институции ширум Европа и светот вчера беа превентивно исклучени откако беа откриени критични безбедносни ранливости во програмскиот јазик PHP, кој претставува основа за огромен дел од јавно достапниот интернет. Развивачите на PHP во средата објавија итни безбедносни закрпи и ги повикаа сите корисници на итно ажурирање.
Ранливости скриени со години, откриени од вештачка интелигенција
Пропустите, кои со години останале незабележани во кодот на PHP, беа откриени со помош на алатки базирани на вештачка интелигенција (ВИ). Компанијата за сајбер-безбедност „Калиф” соопшти дека ги идентификувала ранливостите уште на 1 август користејќи голем јазичен модел, додека „Виз” (во сопственост на „Alphabet”) го потврди откритието преку својата автономна алатка за истражување на ранливости.
Фактот дека поправката сега е јавно достапна, а алатките за ВИ овозможуваат релативно лесен обратен инженеринг на пропустот, ги стави безбедносните експерти во состојба на максимална готовност.
„Вештачката интелигенција поттикнува трка за искористување на пропустите. Следниот чекор би можел да биде масовно компромитирање на секој ранлив веб-сервер на интернет”, предупреди Костин Рају, коосновач на компанијата за сајбер-безбедност ТЛП Блек.
PHP – ‘рбетот на интернетот под закана
PHP, програмски јазик кој датира од раните 1990-ти години, е вграден во едни од најпопуларните веб-платформи во светот, вклучувајќи ги WordPress, Drupal, Joomla и Magento. Ова значи дека секоја критична ранливост во неговиот код има потенцијално огромни последици.
„Сите сервери што користат која било верзија на PHP објавена во последните 20 години ќе бидат ранливи. Овој проблем влијае на поголемиот дел од интернетот”, изјави Тифани Фарис, привремен извршен директор на „Друпал”.
Според податоците на компанијата за интернет-разузнавање „Цензус”, околу 1,5 милиони од вкупно 2,6 милиони хостови сè уште користат верзија на PHP за која не е применета поправката.
Масовни исклучувања и реакции на највисоко ниво
Агенциите за сајбер-безбедност ширум светот реагираа со итни препораки за ажурирање или привремено исклучување на веб-страниците. Меѓу погодените се холандската национална агенција за сајбер-безбедност, онлајн енциклопедијата „Википедија” и „Интернет архивата” – обемната дигитална библиотека – кои привремено ги суспендираа одредени системи додека не се применат закрпите.
Ситуацијата привлече внимание и на највисоко политичко ниво. Холандскиот премиер изјави дека внимателно ја следи состојбата, додека јапонската политичарка Санае Такаичи преку платформата „Икс” ги повика сопствениците на веб-сајтови да проверат дали нивните страници користат PHP и итно да се подготват за примена на новата поправка.
Трка со времето
Безбедносните експерти предупредуваат дека следните денови ќе бидат критични. Додека администраторите на сервери ширум светот се обидуваат да ги применат итните закрпи, хакерските групи веќе активно ги скенираат ранливите системи и се обидуваат да дејствуваат побрзо од процесот на ажурирање. Агенциите за сајбер-безбедност апелираат на максимална претпазливост и итна реакција од сите корисници на PHP-базирани системи.