Од 1 декември стартува „Safe City“: нов технолошки систем за автоматска контрола на сообраќајот во Скопје, Тетово и Куманово
Од 1 декември 2025 година, во Скопје, Тетово и Куманово започнува тест-периодот на системот „Safe City“ – најавен како една од најголемите технолошки реформи во сообраќајниот надзор во земјава. Во првата фаза камерите само ќе снимаат и ќе испраќаат предупредувања, додека изрекувањето казни ќе започне од 1 јануари 2026 година.
„Safe City“ се темели на мрежа од камери, сензори и софтвери за автоматска детекција на сообраќајни прекршоци. Во почетната фаза ќе се следат четири категории:
– пречекорување на брзина,
– минување на црвено светло,
– возење со истечена сообраќајна дозвола,
– неправилно паркирање.
Системот автоматски ја чита регистарската табличка, го поврзува возилото со сопственикот, а Министерството за внатрешни работи испраќа СМС и е-пошта со записник и платен налог. Секој прекршок дополнително го проверува полициски контролор, по што започнува рокот за плаќање – осум дена за половина казна, а потоа уште осум дена за целосниот износ. Неплатените глоби одат во присилна наплата.
Во идната фаза се планира проширување на списокот на прекршоци, што бара и измени во повеќе закони за да се минимизира човечкиот фактор и да се обезбеди непречено функционирање на системот.
Автоматската сообраќајна контрола одамна е практика во бројни европски земји. Студиите од Шведска, Белгија и други држави покажуваат дека автоматските видео системи значително ја намалуваат брзината возење, сообраќајните прекршоци и бројот на несреќи.
Во Кипар, по воведувањето мобилни камери, смртните случаи во сообраќајот се намалиле за 39% за само година и пол. Овие анализи укажуваат дека системи како „Safe City“ можат да го подобрат однесувањето на возачите и да ја зголемат општата безбедност.
Со оваа реформа, Македонија се приклучува кон европската пракса на интегрирани, автоматизирани модели на сообраќајна контрола.
Иако технологијата се покажа како ефективна, експертите предупредуваат дека само камери не можат да ја променат длабоко вкоренетата сообраќајна недисциплина. Потребна е комбинација од мерки – подобра инфраструктура, образование, институционален надзор и континуирана инспекција.
Транспарентноста, исто така, е клучна: граѓаните мора да знаат како се регистрираат прекршоците, како се верификуваат и како се известуваат. Ако „Safe City“ се доживее исклучиво како репресивен систем, ефектите може да бидат ограничени.
Доколку се одржува и надградува, системот може значително да го намали бројот на несреќи, да донесе повеќе ред и поголема дисциплина. Но дали тоа ќе се случи, ќе зависи од институциите и од самите граѓани.
Камерите ќе ги санкционираат најчестите прекршоци, но засега останува отворено прашањето дали системот ќе доведе и до поголема внимателност кај пешаците, велосипедистите и другите учесници во сообраќајот.
Останува да се види дали „Safe City“ ќе биде почеток на системска промена – или само уште една форма на контрола. Но едно е јасно: мора некаде да се почне, а од 1 декември Македонија официјално влегува во нова ера на автоматизирана сообраќајна безбедност.