Дали свесно се препушта на заборавот еден од најважните денови во македонската револуционерна историја?

Поранешниот премиер упати остри критики за молкот во јавноста на годишнината од убиството на југословенскиот крал Александар Караѓорѓевиќ, коментирајќи го со доза сарказам односот на денешните политички актери кон овој историски настан.

69

Годишнината од Марсејскиот атентат врз југословенскиот крал Александар Караѓорѓевиќ во македонската јавност и годинава помина речиси незабележано. Иако овој настан зазема специфично и значајно место во македонската револуционерна историографија, политичкиот и општествениот естаблишмент главно го премолчи денот, оставајќи впечаток на свесно маргинализирање на овој историски датум.

Единствениот позначаен политички глас кој јавно реагираше и потсети на овој настан беше поранешниот премиер и лидер на ВМРО-Народна партија, Љубчо Георгиевски. Тој преку социјалните мрежи упати директна критика за колективниот заборав, но и за парадоксот во кој се наоѓа современата македонска држава во однос на српската кралска династија.

Георгиевски: „Време е да го прогласиме денот за „Ден на жалост“

Во својата објава, Георгиевски со висок степен на политичка иронија го коментираше актуелниот политички курс на современите десничарски структури во земјава.

„На денешен ден ВМРО го уби југословенскиот крал Караѓорџевиќ како казна за злосторствата над македонскиот народ. Денес во Македонија прославуваме осум настани во слава на неговата династија. Со оглед на политичката мисла на актуелните вмровци, време е денешниот ден да го прогласиме за Ден на жалоста“, напиша Георгиевски.

Историски контекст и современ парадокс

Марсејскиот атентат, извршен на 9 октомври 1934 година од страна на Владо Черноземски, активист на ВМРО, во соработка со хрватското усташко движење, претставува еден од најдраматичните настани во меѓувоена Европа со кој беше разнишана тогашна Кралска Југославија. Во македонскиот историски наратив, овој чин традиционално се толкува како директен одговор на револуционерната организација против теророт и асимилацијата врз македонското население во Вардарска Македонија под српска власт.

Сепак, во последните децении, овој датум редовно се избегнува во официјалните државни комеморации. Аналитичарите посочуваат дека причините за ваквиот однос се движат помеѓу политичката коректност кон соседните држави и внатрешните идеолошки поделби во земјата.

Со својот коментар, Георгиевски јавно го отвори прашањето дали современа Македонија, преку премолчување на сопствената револуционерна историја и истовремено толерирање на манифестации во чест на некогашната српска хегемонистичка власт, свесно создава перцепција на заборав за клучните историски процеси.