Фемицид во Битола: Сопруг уби 31-годишна жена – Македонија меѓу најризичните земји во Европа за жените

Нова трагедија ја потресе Битола откако 31-годишна жена беше убиена во населбата Баир. Како главен осомничен за делото се посочува нејзиниот сопруг, а случајот во полициските билтени е заведен како убиство извршено од интимен партнер – фемицид.

Овој случај е само последен во низата крвави инциденти кои ја алармираат јавноста за ескалацијата на родово-базираното насилство во Македонија. Фемицидот не е изолиран инцидент, туку најекстремна завршница на долготрајна контрола, закани и семејно насилство кои често остануваат невидливи за институциите или несоодветно процесирани.

Загрижувачка статистика: Седум жртви на семејно насилство за две години

Податоците на Министерството за внатрешни работи (МВР) се поразителни: во периодот од почетокот на 2023 до ноември 2024 година, во земјава биле убиени 18 жени и две малолетни девојчиња. Од нив, дури седум жени го изгубиле животот како жртви на семејно насилство.

Невладините организации со години предупредуваат дека клучниот проблем лежи во лошата проценка на ризикот. Институциите честопати не успеваат навреме да го препознаат степенот на опасност кај насилниците, дури и кога жртвите претходно пријавувале малтретирање.

Македонија на третото место во Европа по стапка на фемициди

Европската статистика ја сместува Македонија во самиот врв на најризичните земји за жените. Според податоците на „Евростат“ за 2023 година, државата е рангирана на третото место во Европа по бројот на убиства на жени од страна на интимни партнери или членови на семејството, веднаш зад Литванија и Латвија.

Во рамките на Европската Унија, просекот изнесува 4,1 убиена жена на еден милион жители во контекст на семејно насилство, што е речиси двојно повеќе од стапката кај мажите. Овие бројки ја потврдуваат суровата реалност дека за многу жени, домот и интимната врска се најопасните места за живеење.

Повик за итна институционална реформа

Националната мрежа против насилство врз жените нотира дека во последната деценија (2014-2024) биле извршени дури 75 убиства на жени и 40 обиди за убиство. Граѓанските организации бараат:

• Поефикасна и побрза институционална реакција по првата пријава;
• Подобро документирање на случаите на семејно насилство;
• Воведување задолжителна и стручна системска проценка на ризикот.

Убиството во Битола не е само вест од црната хроника, туку сериозно предупредување до државата. Фемицидот во Македонија е длабок општествен и институционален проблем кој бара итна заштита на жртвите и одговорност за секој пропуст во синџирот на превенција.