Преговорите меѓу САД и Иран завршија без договор по 21 час разговори во Исламабад
Американскиот потпретседател Џеј Ди Венс соопшти дека САД и Иран не успеале да склучат договор за мир по 21 час интензивни разговори во Исламабад, поради фундаментални несогласувања околу иранската нуклеарна програма и контролата над Ормускиот Теснец. Иранската страна обвини дека прекумерните американски барања го спречиле постигнувањето спогодба. Двете страни најавуваат продолжување на преговорите, но без утврден датум.
„Полоша вест за Иран отколку за САД”
По завршувањето на разговорите, потпретседателот Џеј Ди Венс изјави:
„Лошата вест е што не постигнавме договор и мислам дека тоа е многу полоша вест за Иран отколку за Соединетите Американски Држави. Се враќаме во САД без договор.”
Тој додаде дека јасно ги комуницирале своите „црвени линии” и дека за време на преговорите имал шест разговори со претседателот Доналд Трамп.
Од иранска страна, агенцијата Тасним соопшти дека прекумерните барања од страна на САД го спречиле постигнувањето заедничка рамка.
Историски контакти – први по повеќе од деценија
Средбите во Исламабад беа први директни преговори меѓу САД и Иран по повеќе од една деценија и претставуваа највисоко ниво на контакти по Исламската револуција во 1979 година.
Кој учествуваше
| Страна | Делегација |
|---|---|
| САД | Потпретседателот Џеј Ди Венс, Стив Виткоф, Џаред Кушнер |
| Иран | Претседателот на парламентот Мохамед Багер Калибаф, министерот за НР Абас Аракчи |
| Домаќин | Пакистан – под засилени безбедносни мерки со илјадници војници |
Иранската делегација пристигнала облечена во црно, во знак на жалост за покојниот врховен лидер Али Хаменеи и жртвите од војната. Членовите носеле обувки и торби на ученици загинати при американски воздушен напад врз училиште – напад кој Пентагонот сè уште го истражува.
Клучни спорови – непремостливи разлики
| Прашање | Позиција на САД | Позиција на Иран |
|---|---|---|
| Ормуски Теснец | Слободна пловидба без такси | Контрола и транзитни такси |
| Нуклеарна програма | Предавање на 400+ кг високо збогатен уран, прекин на програмата | Одбивање |
| Балистички ракети | Ограничувања | Зачувување на „воените постигнувања” |
| Санкции | Ублажување по исполнување услови | Целосно укинување |
| Замрзнати средства | Нема ослободување засега | Итно ослободување |
| Репарации | Не се разгледуваат | Исплата за воени штети |
| Воена присутност | Останува во регионот | Повлекување од Блискиот Исток |
| Гаранции | – | Гаранции за ненапаѓање |
Ормускиот Теснец – во фокусот на спорот
Паралелно со преговорите, американската војска соопшти дека „подготвува услови” за почеток на операции за разминирање на теснецот. Според САД, два американски воени брода поминале низ теснината, но иранските државни медиуми тоа го демантираа.
Агенциите Тасним и Фарс јавија дека токму спорот околу теснината го спречил напредокот.
Преговорите продолжуваат – без датум
Иранската влада објави дека технички експерти од двете страни ќе разменат документи и дека „преговорите ќе продолжат и покрај некои преостанати разлики”, но без прецизирање на датум за обновување на разговорите.
Исходот од овие преговори се сметаше за клучен за иднината на кревкото примирје, за отворањето на Ормускиот Теснец – рута низ која минуваат околу 20 отсто од светските енергетски залихи – и за стабилизирање на глобалните енергетски пазари.