Трамп воведе глобална царина од 10 отсто за сите земји – ги нападна судиите од Врховниот суд

Американскиот претседател Доналд Трамп потпиша наредба за воведување царина од 10 отсто на увозот од сите земји во светот, повикувајќи се на законска одредба која никогаш досега не била применета. Потегот следеше по остри напади кон судиите од Врховниот суд кои претходно ја блокираа употребата на царини, а кои Трамп ги нарече „срам за нацијата”, пренесува „Гардијан” (The Guardian).

Царината стапува во сила речиси веднаш

Трамп го објави потпишувањето на наредбата преку социјалната мрежа Truth Social во петокот навечер.

„Ми претставува голема чест што токму сега, од Овалната соба, потпишав Глобална царина од 10 отсто за сите земји, која ќе стапи во сила речиси веднаш”, напиша Трамп.

Привремената увозна давачка стапува во сила на 24 февруари во 12:01 часот по источно време. Трамп најави и покренување истраги за нефер трговски практики, кои би овозможиле воведување дополнителни царини, тврдејќи дека има законско овластување за тоа без одобрување од Конгресот.

Повикување на никогаш користена законска одредба

Белата куќа објави информативен лист во кој се објаснува дека Трамп ја потпишал наредбата повикувајќи се на член 122 од Законот за трговија од 1974 година, кој му овозможува на претседателот да воведе привремена увозна давачка за справување со „големи и сериозни дефицити во платниот биланс на САД”.

Како што објасни Конгресната истражувачка служба, оваа одредба никогаш досега не била применета, поради што судовите немале можност да го толкуваат нејзиниот јазик. Сепак, законот поставува јасни ограничувања:

• Времетраење: царините не смеат да важат подолго од 150 дена
• Максимална стапка: давачките не смеат да надминат 15 отсто

Судир со Врховниот суд

Наредбата за глобални царини дојде откако Врховниот суд ја блокираше претходната употреба на царински механизми од страна на администрацијата. Трамп остро ги нападна судиите кои гласале за блокадата, нарекувајќи ги „срам за нацијата”, и даде до знаење дека ќе бара алтернативни правни основи за спроведување на својата трговска агенда.

Правна неизвесност

Бидејќи член 122 никогаш претходно не бил активиран, правните експерти очекуваат дека новата наредба веројатно ќе биде предмет на судско преиспитување. Отвореното е прашањето дали привремената давачка ќе ги издржи евентуалните правни предизвици, особено во контекст на веќе демонстрираната подготвеност на Врховниот суд да ги ограничи царинските овластувања на извршната власт.