Нема исклучоци за превозниците од Западен Балкан во Шенген зоната, Владата потфрли

Европската комисија ставила точка на надежите на превозниците од Западен Балкан за добивање посебен третман при престојот во Шенген зоната. Брисел официјално потврди дека нема да има исклучоци од правилото според кое професионалните возачи можат да престојуваат максимум 90 дена во период од 180 дена, што значи дека транспортните компании мора да се прилагодат на постојниот режим без можност за компромис.

Масовни протести не донесоа резултат

Оваа одлука доаѓа по координираните протести и блокади на товарните гранични премини што превозниците ги организираа почнувајќи од 26 јануари 2026 година. Блокирани беа клучните премини кон земјите од Шенген зоната, вклучувајќи ги Деве Баир, Делчево, Ново Село, Дојран, Богородица, Меџитлија, Ќафасан, Блаце и Блато.

Главното барање на протестантите беше Европската Унија да воведе посебни правила за професионалните возачи, кои би ги третирале како работници, а не како туристи. Според новиот систем за евиденција на влез и излез (EES), строгото броење на деновите значи дека возачите можат ефективно да работат само околу 15 дена месечно во Шенген зоната, што драстично го ограничува нивниот работен капацитет.

Контроверзни владини ветувања

Министерот за транспорт Александар Николоски се наоѓа под притисок на критики откако претходно изјави дека поседува документ од Европската комисија кој наводно ги решава проблемите на превозниците. Министерот цитираше делови од документот во кој возачите на камиони се признаваат како професионалци, презентирајќи го тоа како потенцијално решение.

Протестите беа привремено суспендирани на 29 јануари по објавувањето на новата Визна стратегија на ЕУ и ветувањата дека Комисијата ќе разгледа корективни мерки за превозниците од регионот. Меѓутоа, последниот став на Брисел јасно покажува дека нема намера за менување на постојните правила.

Економски импликации и идни потези

Асоцијацијата „Макам-транс”, која ги претставува македонските превозници, заедно со други здруженија од регионот, предупредуваат на сериозни економски последици. Според нивните проценки, строгата примена на правилото 90/180 може да доведе до колапс во транспортната логистика не само во Северна Македонија, туку и во целиот регион на Западен Балкан.

Превозниците истакнуваат дека не бараат привилегиран статус, туку соодветен третман како професионални работници чија дејност е витална за економската размена меѓу регионот и Европската Унија.

Неизвесна иднина за транспортниот сектор

Додека официјална реакција од „Макам-транс” на последната одлука на ЕК сè уште се очекува, јасно е дека секторот се соочува со двојно разочарување – од непопустливоста на Брисел, но и од начинот на кој домашните власти ја водеа комуникацијата околу овој критичен проблем.

Клучното прашање што останува отворено е како транспортните компании ќе се реорганизираат за да функционираат во рамките на новите ограничувања, и дали Владата има алтернативна стратегија за поддршка на секторот кој е суштински за економијата на земјата.

Во меѓувреме, илјадници професионални возачи и нивните семејства остануваат во неизвесност за својата професионална иднина, додека транспортната индустрија итно бара одржливи решенија за продолжување на работата под новите услови.