НАТО-членки распоредуваат војници на Гренланд по тензичните разговори со САД
Неколку земји-членки на НАТО почнаа со распоредување мал број војници на Гренланд, со цел да ја зајакнат безбедноста на арктичкиот остров, по напнатите разговори со Белата куќа околу изјавите на американскиот претседател Доналд Трамп за можноста САД да ја преземат контролата врз територијата.
Данска, која е одговорна за одбраната на Гренланд, заедно со Германија, Франција, Шведска и Норвешка, оваа недела ги потврди плановите за испраќање воен персонал на ретко населениот, но стратешки важен остров.
Франција соопшти дека ќе распореди одред во Гренланд за учество во заедничка „вежба за ладно време“ со Данска и други европски земји. Француското Министерство за вооружени сили најави дека мисијата ќе вклучува планински единици, а повеќе детали ќе бидат соопштени за време на годишното обраќање на претседателот Емануел Макрон до вооружените сили.
Данска претходно соопшти дека од денеска го засилува своето воено присуство во Гренланд преку распоредување капацитети и единици поврзани со тековните воени вежби.
Европскиот воен персонал почна да пристигнува на островот кратко по средбата во Вашингтон меѓу американски, дански и гренландски претставници, која не успеа да го реши „фундаменталното несогласување“ околу иднината на автономната данска територија, богата со минерални ресурси и од клучно значење за безбедноста на Арктикот.
Претседателот на САД, Доналд Трамп, повеќепати изјави дека сака САД да ја преземат контролата врз Гренланд, тврдејќи дека тоа е од витално значење за американската национална безбедност и за спротивставување на руските и кинеските интереси во регионот.
„Се очекува војниците на НАТО да бидат поприсутни во Гренланд од денес и во наредните денови. Ќе има повеќе воени летови и бродови“, изјави заменик-премиерот на Гренланд, Муте Егеде, додавајќи дека станува збор за активности поврзани со обука.
Германија потврди дека распоредува извидувачки тим од 13 припадници на Бундесверот во главниот град Нук, на покана на Данска, во период од неколку дена.
Распоредувањето следува по состанокот во Белата куќа меѓу министрите за надворешни работи на Данска и Гренланд со американскиот потпретседател Џ.Д. Венс и државниот секретар Марко Рубио.
По средбата, данскиот министер за надворешни работи Ларс Локе Расмусен изјави дека Данска не успеала да ја промени позицијата на Вашингтон.
„Не успеавме да ја промениме американската позиција. Јасно е дека претседателот има желба да го преземе Гренланд“, рече Расмусен, додавајќи дека и покрај тоа двете страни се согласиле да формираат работна група за понатамошни разговори.
Трамп, кој не присуствуваше на состанокот, изјави дека има „многу добри односи со Данска“, но повторно нагласи дека не исклучува никакви опции, тврдејќи дека Данска сама не може да го заштити Гренланд од потенцијални закани од Русија или Кина.
Гренланд, иако слабо населен, има клучна стратешка позиција меѓу Северна Америка и Арктикот и под својата ледена покривка крие значајни, сè уште неискористени рудни богатства, што дополнително ја зголемува неговата геополитичка важност.