Ескалација на протестите во Иран: Над 100 загинати, режимот се заканува со жестока репресија
Масовните протести против теократската власт во Иран продолжуваат да се шират, при што улиците на Техеран и вториот по големина град во земјата беа преплавени со демонстранти и во неделата. Според податоци на активисти за човекови права, во изминатите две недели во протестите загинале најмалку 116 лица, а околу 2.600 се приведени.
Поради сериозни ограничувања на интернетот и прекини во телефонските линии, независното следење на состојбата од странство е отежнато. Сепак, Американската агенција „Активисти за човекови права“ наведува дека бројот на жртвите продолжува да расте, додека апсењата се интензивираат.
Во меѓувреме, претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Багер Калибаф, упати остри закани кон САД и Израел, предупредувајќи дека тие ќе бидат „легитимни цели“ доколку Вашингтон изврши напад врз Исламската Република. Изјавата беше дадена за време на седница на парламентот, проследена со слогани „Смрт за Америка!“ од пратениците.
Стравувањата кај иранската дијаспора и меѓународната јавност се дека затемнувањето на информациите може да ги охрабри тврдокорните структури во безбедносниот апарат да спроведат уште пожестока репресија. Ова се случува во контекст на пораките од американскиот претседател Доналд Трамп, кој јавно изрази поддршка за демонстрантите и предупреди дека САД се подготвени да реагираат.
Американските медиуми „Њујорк тајмс“ и „Волстрит џорнал“ објавија дека на Трамп му биле презентирани можни воени опции за Иран, иако засега нема конечна одлука. Од Стејт департментот порачаа дека заканите на американскиот претседател не треба да се сфаќаат лесно.
Истовремено, иранската државна телевизија емитуваше говор во кој Калибаф јавно им честиташе на полицијата и на Револуционерната гарда, особено на волонтерската единица Басиџ, за нивниот „цврст одговор“ на протестите, најавувајќи строги казни за приведените.
Сведоци за странските медиуми, меѓу кои и Си-Ен-Ен, опишуваат сцени на масовни собири и сериозно насилство на улиците на Техеран и други градови. Дел од нив сведочат дека безбедносните сили употребиле огнено оружје за растерување на толпите, при што имало и жртви меѓу цивилите.
Протестите започнаа на 28 декември како економски демонстрации против високата инфлација и растечките животни трошоци, но брзо прераснаа во пошироко антирежимско движење, кое досега се прошири во повеќе од 100 градови. Аналитичарите оценуваат дека станува збор за најсериозниот предизвик за иранската власт во последните години.
Иако дел од демонстрантите велат дека на почетокот протестите носеле надеж и чувство на заедништво, говорот на врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи во петокот вечерта, според нив, означил пресврт по кој репресијата значително се засилила.
И покрај ризиците, сведоштвата укажуваат дека протестниот бран не стивнува. Напротив, прекинот на интернетот, според жителите, дополнително ја зголемил фрустрацијата и излезноста на граѓаните на улиците, создавајќи чувство на „незапирлив моментум“ низ иранските градови.